Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 6 (Yuddhakāṇḍa) • Sarga 28

Yuddhakāṇḍa Sarga 28

युद्धकाण्डम् • सर्गः 28

Yuddhakāṇḍa Sarga 28 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 36 verses.

Total: 36 Verses • Citations: VR 6.28.1–36 • 175 Lexicon Terms
VR 6.28.1 अनुष्टुप्
नरवानरराजौ तौ स च वायुसुतः कपिः । जाम्बवानृक्षराजश्च राक्षसश्च विभीषणः ॥
naravānararājau tau sa ca vāyusutaḥ kapiḥ | jāmbavānṛkṣarājaśca rākṣasaśca vibhīṣaṇaḥ ||
VR 6.28.2 अनुष्टुप्
अङ्गदो वालिपुत्रश्च सौमित्रिः शरभः कपिः । सुषेणः सहदायादो मैन्दो द्विविद एव च ॥
aṅgado vāliputraśca saumitriḥ śarabhaḥ kapiḥ | suṣeṇaḥ sahadāyādo maindo dvivida eva ca ||
VR 6.28.3 अनुष्टुप्
गजो गवाक्षो कुमुदो नलोऽथ पनसस्तथा । अमित्रविषयं प्राप्ताः समवेताः समर्थयन् ॥
gajo gavākṣo kumudo nalo'tha panasastathā | amitraviṣayaṃ prāptāḥ samavetāḥ samarthayan ||
VR 6.28.4 अनुष्टुप्
इयं सा लक्ष्यते लङ्का पुरी रावणपालिता । सासुरोरगगन्धर्वैरमरैरपि दुर्जया ॥
iyaṃ sā lakṣyate laṅkā purī rāvaṇapālitā | sāsuroragagandharvairamarairapi durjayā ||
English Translation
Yonder is that Lankā ruled by Rāvana, invincible even to the celestials, serpents and Gandharvas.
VR 6.28.5 अनुष्टुप्
कार्यसिद्धिं पुरस्कृत्य मन्त्रयध्वं विनिर्णये । नित्यं संनिहितो ह्यत्र रावणो राक्षसाधिपः ॥
kāryasiddhiṃ puraskṛtya mantrayadhvaṃ vinirṇaye | nityaṃ saṃnihito hyatra rāvaṇo rākṣasādhipaḥ ||
English Translation
Let us, keeping before us success in the enterprise, consult together for the purpose of arriving at a decision.
VR 6.28.6 अनुष्टुप्
तथा तेषु ब्रुवाणेषु रावणावरजोऽब्रवीत् । वाक्यमग्राम्यपदवत्पुष्कलार्थं विभीषणः ॥
tathā teṣu bruvāṇeṣu rāvaṇāvarajo'bravīt | vākyamagrāmyapadavatpuṣkalārthaṃ vibhīṣaṇaḥ ||
English Translation
We are here daily nearing Răvaņa, lord of Raksasas. As they were speaking thus, Ravana's younger brother, Vibhīşaņa, said in a pregnant speech free from provinicialism.
VR 6.28.7 अनुष्टुप्
अनलः शरभश्चैव संपातिः प्रघसस्तथा । गत्वा लङ्कां ममामात्याः पुरीं पुनरिहागताः ॥
analaḥ śarabhaścaiva saṃpātiḥ praghasastathā | gatvā laṅkāṃ mamāmātyāḥ purīṃ punarihāgatāḥ ||
English Translation
Anala, Panasa, Sampāti and Pramāti— all courtiers of mine-having gone up to Lanka, have come back here.
VR 6.28.8 अनुष्टुप्
भूत्वा शकुनयः सर्वे प्रविष्टाश्च रिपोर्बलम् । विधानं विहितं यच्च तद्दृष्ट्वा समुपस्थिताः ॥
bhūtvā śakunayaḥ sarve praviṣṭāśca riporbalam | vidhānaṃ vihitaṃ yacca taddṛṣṭvā samupasthitāḥ ||
English Translation
Wearing the forms of birds, they entered into the hostile forces; and, having seen the measures that had been adopted (by them, have come (back).
VR 6.28.9 अनुष्टुप्
संविधानं यथाहुस्ते रावणस्य दुरात्मनः । राम तद्ब्रुवतः सर्वं यथातथ्येन मे शृणु ॥
saṃvidhānaṃ yathāhuste rāvaṇasya durātmanaḥ | rāma tadbruvataḥ sarvaṃ yathātathyena me śṛṇu ||
English Translation
O Rāma, hearken to me as I tell you truly anent the provisions which they have related, made by the wicked-minded Ravana.
VR 6.28.10 अनुष्टुप्
पूर्वं प्रहस्तः सबलो द्वारमासाद्य तिष्ठति । दक्षिणं च महावीर्यौ महापार्श्वमहोदरौ ॥
pūrvaṃ prahastaḥ sabalo dvāramāsādya tiṣṭhati | dakṣiṇaṃ ca mahāvīryau mahāpārśvamahodarau ||
English Translation
"Powerful Prahasta stands at east gate with army, Mahaparsva and Mahodara of great valour are at the south gate."
VR 6.28.11 अनुष्टुप्
इन्द्रजित्पश्चिमद्वारं राक्षसैर्बहुभिर्वृतः । पट्टसासिधनुष्मद्भिः शूलमुद्गरपाणिभिः ॥
indrajitpaścimadvāraṃ rākṣasairbahubhirvṛtaḥ | paṭṭasāsidhanuṣmadbhiḥ śūlamudgarapāṇibhiḥ ||
English Translation
"Ravana's own son, Indrajith stands at the west gate surrounded by numerous Rakshasas collected together wielding sharp swords, bows, spears, arrows and darts and many kinds of weapons."
VR 6.28.12 अनुष्टुप्
नानाप्रहरणैः शूरैरावृतो रावणात्मजः । राक्षसानां सहस्रैस्तु बहुभिः शस्त्रपाणिभिः ॥
nānāpraharaṇaiḥ śūrairāvṛto rāvaṇātmajaḥ | rākṣasānāṃ sahasraistu bahubhiḥ śastrapāṇibhiḥ ||
VR 6.28.13 अनुष्टुप्
युक्तः परमसंविग्नो राक्षसैर्बहुभिर्वृतः । उत्तरं नगरद्वारं रावणः स्वयमास्थितः ॥
yuktaḥ paramasaṃvigno rākṣasairbahubhirvṛtaḥ | uttaraṃ nagaradvāraṃ rāvaṇaḥ svayamāsthitaḥ ||
English Translation
And, backed by many thousands of Räkşasas wielding weapons, and accompanied by Rākşasas conversant with counsel, Rāvana himself, his heart agitated to the height, gaurd the Northern gate of the city.
VR 6.28.14 अनुष्टुप्
विरूपाक्षस्तु महता शूलखड्गधनुष्मता । बलेन राक्षसैः सार्धं मध्यमं गुल्ममास्थितः ॥
virūpākṣastu mahatā śūlakhaḍgadhanuṣmatā | balena rākṣasaiḥ sārdhaṃ madhyamaṃ gulmamāsthitaḥ ||
English Translation
Virüpākṣa with a powerful force accoutred in javelins, clubs and bows, protects the garrison in the centre.
VR 6.28.15 अनुष्टुप्
एतानेवंविधान्गुल्माँल्लङ्कायां समुदीक्ष्य ते । मामकाः सचिवाः सर्वे शीघ्रं पुनरिहागताः ॥
etānevaṃvidhāngulmām̐llaṅkāyāṃ samudīkṣya te | māmakāḥ sacivāḥ sarve śīghraṃ punarihāgatāḥ ||
English Translation
Having seen these hosts thus disposed in Lankä, my counsellors have speedily come back here.
VR 6.28.16 अनुष्टुप्
गजानां च सहस्रं च रथानामयुतं पुरे । हयानामयुते द्वे च साग्रकोटी च रक्षसाम् ॥
gajānāṃ ca sahasraṃ ca rathānāmayutaṃ pure | hayānāmayute dve ca sāgrakoṭī ca rakṣasām ||
English Translation
There are ten thousand elephants, an Ayuta cars, two of horses, and abouta koti of Raksasas, powerful and strong, and equipped with arms in conflict.* *These are, remarks the commentator, the leader.
VR 6.28.17 अनुष्टुप्
विक्रान्ता बलवन्तश्च संयुगेष्वाततायिनः । इष्टा राक्षसराजस्य नित्यमेते निशाचराः ॥
vikrāntā balavantaśca saṃyugeṣvātatāyinaḥ | iṣṭā rākṣasarājasya nityamete niśācarāḥ ||
English Translation
These night-rangers are ever the favourites of the Raksasa ruler. And, O kine, a koti of forces accompany each of these Rākşasas in battle.
VR 6.28.18 अनुष्टुप्
एकैकस्यात्र युद्धार्थे राक्षसस्य विशां पते । परिवारः सहस्राणां सहस्रमुपतिष्ठते ॥
ekaikasyātra yuddhārthe rākṣasasya viśāṃ pate | parivāraḥ sahasrāṇāṃ sahasramupatiṣṭhate ||
English Translation
These night-rangers are ever the favourites of the Raksasa ruler. And, O kine, a koti of forces accompany each of these Rākşasas in battle.
VR 6.28.19 अनुष्टुप्
एतां प्रवृत्तिं लङ्कायां मन्त्रिप्रोक्तं विभीषणः । रामं कमलपत्राक्षमिदमुत्तरमब्रवीत् ॥
etāṃ pravṛttiṃ laṅkāyāṃ mantriproktaṃ vibhīṣaṇaḥ | rāmaṃ kamalapatrākṣamidamuttaramabravīt ||
English Translation
Mighty armed Vibheeshana revealed to Rama all the information that was told to him by ministers.
VR 6.28.20 अनुष्टुप्
कुबेरं तु यदा राम रावणः प्रत्ययुध्यत । षष्टिः शतसहस्राणि तदा निर्यान्ति राक्षसाः ॥
kuberaṃ tu yadā rāma rāvaṇaḥ pratyayudhyata | ṣaṣṭiḥ śatasahasrāṇi tadā niryānti rākṣasāḥ ||
English Translation
O Răma, when Rāvana battled with Kuvera, sixty lacs of Raksasas marched forth (to meet him). In prowess, energy, vigour, exceeding fortitude, and hauteur, they resembled the wicked-minded Ravana himself.
VR 6.28.21 अनुष्टुप्
पराक्रमेण वीर्येण तेजसा सत्त्वगौरवात् । सदृशा योऽत्र दर्पेण रावणस्य दुरात्मनः ॥
parākrameṇa vīryeṇa tejasā sattvagauravāt | sadṛśā yo'tra darpeṇa rāvaṇasya durātmanaḥ ||
English Translation
O Răma, when Rāvana battled with Kuvera, sixty lacs of Raksasas marched forth (to meet him). In prowess, energy, vigour, exceeding fortitude, and hauteur, they resembled the wicked-minded Ravana himself.
VR 6.28.22 अनुष्टुप्
अत्र मन्युर्न कर्तव्यो रोषये त्वां न भीषये । समर्थो ह्यसि वीर्येण सुराणामपि निग्रहे ॥
atra manyurna kartavyo roṣaye tvāṃ na bhīṣaye | samartho hyasi vīryeṇa surāṇāmapi nigrahe ||
English Translation
In this matter, you ought not to grow wroth, I only arouse your wrath, and do not endeavour to frighten you. You can subdue even the celestials by your prowess. *i.e. You ought not to be angry with me; for I do not frighten you, but rouse your wrath against Ravana.
VR 6.28.23 अनुष्टुप्
तद्भवांश्चतुरङ्गेण बलेन महता वृतः । व्यूह्येदं वानरानीकं निर्मथिष्यसि रावणम् ॥
tadbhavāṃścaturaṅgeṇa balena mahatā vṛtaḥ | vyūhyedaṃ vānarānīkaṃ nirmathiṣyasi rāvaṇam ||
English Translation
Therefore you, environed by a mighty army, having arrayed the monkey-forces in order of battle, shall thrash Ravana (in battle)
VR 6.28.24 अनुष्टुप्
रावणावरजे वाक्यमेवं ब्रुवति राघवः । शत्रूणां प्रतिघातार्थमिदं वचनमब्रवीत् ॥
rāvaṇāvaraje vākyamevaṃ bruvati rāghavaḥ | śatrūṇāṃ pratighātārthamidaṃ vacanamabravīt ||
English Translation
When Rāvana's younger brother had spoken thus, Rāghava, said these words with reference to his beating the foe.
VR 6.28.25 अनुष्टुप्
पूर्वद्वारे तु लङ्काया नीलो वानरपुंगवः । प्रहस्तं प्रतियोद्धा स्याद्वानरैर्बहुभिर्वृतः ॥
pūrvadvāre tu laṅkāyā nīlo vānarapuṃgavaḥ | prahastaṃ pratiyoddhā syādvānarairbahubhirvṛtaḥ ||
English Translation
Let that foremost of monkey, Nila, surrounded to by an immense number of monkeys, cope with Prahasta at the Eastern gate of Lankā.
VR 6.28.26 अनुष्टुप्
अङ्गदो वालिपुत्रस्तु बलेन महता वृतः । दक्षिणे बाधतां द्वारे महापार्श्वमहोदरौ ॥
aṅgado vāliputrastu balena mahatā vṛtaḥ | dakṣiṇe bādhatāṃ dvāre mahāpārśvamahodarau ||
English Translation
And, engirt by a mighty force, let Angada, son of Válī, resist Mahăpărśva and Mahodara at the Southern gate (thereof).
VR 6.28.27 अनुष्टुप्
हनूमान्पश्चिमद्वारं निपीड्य पवनात्मजः । प्रविशत्वप्रमेयात्मा बहुभिः कपिभिर्वृतः ॥
hanūmānpaścimadvāraṃ nipīḍya pavanātmajaḥ | praviśatvaprameyātmā bahubhiḥ kapibhirvṛtaḥ ||
English Translation
And let that son of the Wind-god, Hanuman, backed by innumerable monkeys, (beating the host stationed) at the Western gate, find entrance (into the city).
VR 6.28.28 अनुष्टुप्
दैत्यदानवसंघानामृषीणां च महात्मनाम् । विप्रकारप्रियः क्षुद्रो वरदानबलान्वितः ॥
daityadānavasaṃghānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām | viprakārapriyaḥ kṣudro varadānabalānvitaḥ ||
VR 6.28.29 अनुष्टुप्
परिक्रामति यः सर्वाँल्लोकान्संतापयन्प्रजाः । तस्याहं राक्षसेन्द्रस्य स्वयमेव वधे धृतः ॥
parikrāmati yaḥ sarvām̐llokānsaṃtāpayanprajāḥ | tasyāhaṃ rākṣasendrasya svayameva vadhe dhṛtaḥ ||
VR 6.28.30 अनुष्टुप्
उत्तरं नगरद्वारमहं सौमित्रिणा सह । निपीड्याभिप्रवेक्ष्यामि सबलो यत्र रावणः ॥
uttaraṃ nagaradvāramahaṃ saumitriṇā saha | nipīḍyābhipravekṣyāmi sabalo yatra rāvaṇaḥ ||
VR 6.28.31 अनुष्टुप्
वानरेन्द्रश्च बलवानृक्षराजश्च जाम्बवान् । राक्षसेन्द्रानुजश्चैव गुल्मे भवतु मध्यमे ॥
vānarendraśca balavānṛkṣarājaśca jāmbavān | rākṣasendrānujaścaiva gulme bhavatu madhyame ||
English Translation
And let the powerful king of monkeys, and the puissant sovereign of bears, and the younger brother of the Raksasa-chief, manage the soldiery posted in the centre.
VR 6.28.32 अनुष्टुप्
न चैव मानुषं रूपं कार्यं हरिभिराहवे । एषा भवतु नः संज्ञा युद्धेऽस्मिन्वानरे बले ॥
na caiva mānuṣaṃ rūpaṃ kāryaṃ haribhirāhave | eṣā bhavatu naḥ saṃjñā yuddhe'sminvānare bale ||
English Translation
In this battle, the monkeys need not assume the forms of human being. And let this serve for a sign that the monkeys, in order to the recognition of our own forces, appear with their proper monkey-marks. We seven only shall battle with the foe in human shapes, viz.
VR 6.28.33 अनुष्टुप्
वानरा एव निश्चिह्नं स्वजनेऽस्मिन्भविष्यति । वयं तु मानुषेणैव सप्त योत्स्यामहे परान् ॥
vānarā eva niścihnaṃ svajane'sminbhaviṣyati | vayaṃ tu mānuṣeṇaiva sapta yotsyāmahe parān ||
English Translation
In this battle, the monkeys need not assume the forms of human being. And let this serve for a sign that the monkeys, in order to the recognition of our own forces, appear with their proper monkey-marks. We seven only shall battle with the foe in human shapes, viz.
VR 6.28.34 अनुष्टुप्
अहमेव सह भ्रात्रा लक्ष्मणेन महौजसा । आत्मना पञ्चमश्चायं सखा मम विभीषणः ॥
ahameva saha bhrātrā lakṣmaṇena mahaujasā | ātmanā pañcamaścāyaṃ sakhā mama vibhīṣaṇaḥ ||
English Translation
I along with my brother, the exceedingly energetic Lakşmaņa, and my friend Vibhīşaņa counting for the fifth in company with his own following.
VR 6.28.35 अनुष्टुप्
स रामः कार्यसिद्ध्यर्थमेवमुक्त्वा विभीषणम् । सुवेलारोहणे बुद्धिं चकार मतिमान्मतिम् ॥
sa rāmaḥ kāryasiddhyarthamevamuktvā vibhīṣaṇam | suvelārohaṇe buddhiṃ cakāra matimānmatim ||
English Translation
Having said this to Vibhísaņa for attaining success in the enterprise, that lord, the intelligent Rāma, seeing the sides of Suvela more beautiful (than other places), intended to ascend it.
VR 6.28.36 उपजातिः
ततस्तु रामो महता बलेन; प्रच्छाद्य सर्वां पृथिवीं महात्मा । प्रहृष्टरूपोऽभिजगाम लङ्कां; कृत्वा मतिं सोऽरिवधे महात्मा ॥
tatastu rāmo mahatā balena; pracchādya sarvāṃ pṛthivīṃ mahātmā | prahṛṣṭarūpo'bhijagāma laṅkāṃ; kṛtvā matiṃ so'rivadhe mahātmā ||
English Translation
Then, environed by a mighty host, the highsouled and magnanimous Rāma, his features mirroring forth high exultation, overshadowing the entire Earth (with his forces), set out for Lankā, determined upon destroying the enemy.
← Previous (Ch. 417) Full Table of Contents Next (Ch. 419) →