Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 6 (Yuddhakāṇḍa) • Sarga 37

Yuddhakāṇḍa Sarga 37

युद्धकाण्डम् • सर्गः 37

Yuddhakāṇḍa Sarga 37 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 21 verses.

Total: 21 Verses • Citations: VR 6.37.1–21 • 175 Lexicon Terms
VR 6.37.1 अनुष्टुप्
प्रतिप्रविष्टे लङ्कां तु कृतार्थे रावणात्मजे । राघवं परिवार्यार्ता ररक्षुर्वानरर्षभाः ॥
pratipraviṣṭe laṅkāṃ tu kṛtārthe rāvaṇātmaje | rāghavaṃ parivāryārtā rarakṣurvānararṣabhāḥ ||
English Translation
When Rāvana's son entered Lankā, after having accomplished his purpose, the foremost monkeys protected Raghava, surrounding him on all sides.
VR 6.37.2 अनुष्टुप्
हनूमानङ्गदो नीलः सुषेणः कुमुदो नलः । गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥
hanūmānaṅgado nīlaḥ suṣeṇaḥ kumudo nalaḥ | gajo gavākṣo gavayaḥ śarabho gandhamādanaḥ ||
VR 6.37.3 अनुष्टुप्
जाम्बवानृषभः सुन्दो रम्भः शतबलिः पृथुः । व्यूढानीकाश्च यत्ताश्च द्रुमानादाय सर्वतः ॥
jāmbavānṛṣabhaḥ sundo rambhaḥ śatabaliḥ pṛthuḥ | vyūḍhānīkāśca yattāśca drumānādāya sarvataḥ ||
VR 6.37.4 अनुष्टुप्
वीक्षमाणा दिशः सर्वास्तिर्यगूर्ध्वं च वानराः । तृणेष्वपि च चेष्टत्सु राक्षसा इति मेनिरे ॥
vīkṣamāṇā diśaḥ sarvāstiryagūrdhvaṃ ca vānarāḥ | tṛṇeṣvapi ca ceṣṭatsu rākṣasā iti menire ||
VR 6.37.5 अनुष्टुप्
रावणश्चापि संहृष्टो विसृज्येन्द्रजितं सुतम् । आजुहाव ततः सीता रक्षणी राक्षसीस्तदा ॥
rāvaṇaścāpi saṃhṛṣṭo visṛjyendrajitaṃ sutam | ājuhāva tataḥ sītā rakṣaṇī rākṣasīstadā ||
English Translation
Rāvana, on his part experiencing the height of exaltation, summoned the Rākṣasais engaged in guarding Sita.
VR 6.37.6 अनुष्टुप्
राक्षस्यस्त्रिजटा चापि शासनात्तमुपस्थिताः । ता उवाच ततो हृष्टो राक्षसी राक्षसेश्वरः ॥
rākṣasyastrijaṭā cāpi śāsanāttamupasthitāḥ | tā uvāca tato hṛṣṭo rākṣasī rākṣaseśvaraḥ ||
English Translation
Thereat the Raksasi-Trijata and otherspresented themselves at his command. And then the lord of Rākşasas, delighted addressed then the Raksasis, saying.
VR 6.37.7 अनुष्टुप्
हताविन्द्रजिताख्यात वैदेह्या रामलक्ष्मणौ । पुष्पकं च समारोप्य दर्शयध्वं हतौ रणे ॥
hatāvindrajitākhyāta vaidehyā rāmalakṣmaṇau | puṣpakaṃ ca samāropya darśayadhvaṃ hatau raṇe ||
English Translation
Tell Vaidehí that Rāma and Lakşmaņa have been slain in battle by Indrajit. And taking her on Pushaka, show her (Rāma and Lakşmaņa) lying slain on the field of battle.
VR 6.37.8 अनुष्टुप्
यदाश्रयादवष्टब्धो नेयं मामुपतिष्ठति । सोऽस्या भर्ता सह भ्रात्रा निरस्तो रणमूर्धनि ॥
yadāśrayādavaṣṭabdho neyaṃ māmupatiṣṭhati | so'syā bhartā saha bhrātrā nirasto raṇamūrdhani ||
English Translation
That one depending on whom she had proudly set her face against me, that husband of hers, along with his brother, has been slain in conflict.
VR 6.37.9 अनुष्टुप्
निर्विशङ्का निरुद्विग्ना निरपेक्षा च मैथिली । मामुपस्थास्यते सीता सर्वाभरणभूषिता ॥
nirviśaṅkā nirudvignā nirapekṣā ca maithilī | māmupasthāsyate sītā sarvābharaṇabhūṣitā ||
English Translation
Then methyl's daughter, her fear gone off with her anxiety, and herself losing all support, Sītādaughter to methyl-decked out in all ornaments, shall seek me.
VR 6.37.10 अनुष्टुप्
अद्य कालवशं प्राप्तं रणे रामं सलक्ष्मणम् । अवेक्ष्य विनिवृत्ताशा नान्यां गतिमपश्यती ॥
adya kālavaśaṃ prāptaṃ raṇe rāmaṃ salakṣmaṇam | avekṣya vinivṛttāśā nānyāṃ gatimapaśyatī ||
English Translation
And today beholding Rāma with Lakşmaņa, come under the away of Time, she, finding no other way, shall desist from her present course. And seeing no other resource, that one of expansive eyes shall of herself seek me.
VR 6.37.11 अनुष्टुप्
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रावणस्य दुरात्मनः । राक्षस्यस्तास्तथेत्युक्त्वा प्रजग्मुर्यत्र पुष्पकम् ॥
tasya tadvacanaṃ śrutvā rāvaṇasya durātmanaḥ | rākṣasyastāstathetyuktvā prajagmuryatra puṣpakam ||
English Translation
Hearing those words of the wicked-minded Rāvana, the Rākşasais, saying, “So be it,” went to where Puspaka was.
VR 6.37.12 अनुष्टुप्
ततः पुष्पकमादय राक्षस्यो रावणाज्ञया । अशोकवनिकास्थां तां मैथिलीं समुपानयन् ॥
tataḥ puṣpakamādaya rākṣasyo rāvaṇājñayā | aśokavanikāsthāṃ tāṃ maithilīṃ samupānayan ||
English Translation
Then taking Pușpaka, the Rākşasis at Rāvana's command went to Maithilī staying in theasoka wood.
VR 6.37.13 अनुष्टुप्
तामादाय तु राक्षस्यो भर्तृशोकपरायणाम् । सीतामारोपयामासुर्विमानं पुष्पकं तदा ॥
tāmādāya tu rākṣasyo bhartṛśokaparāyaṇām | sītāmāropayāmāsurvimānaṃ puṣpakaṃ tadā ||
English Translation
Then, taking Sītā, who was overcome with grief for her lord, the Raksasais, placed her on the car, Puspaka.
VR 6.37.14 अनुष्टुप्
ततः पुष्पकमारोप्य सीतां त्रिजटया सह । रावणोऽकारयल्लङ्कां पताकाध्वजमालिनीम् ॥
tataḥ puṣpakamāropya sītāṃ trijaṭayā saha | rāvaṇo'kārayallaṅkāṃ patākādhvajamālinīm ||
VR 6.37.15 अनुष्टुप्
प्राघोषयत हृष्टश्च लङ्कायां राक्षसेश्वरः । राघवो लक्ष्मणश्चैव हताविन्द्रजिता रणे ॥
prāghoṣayata hṛṣṭaśca laṅkāyāṃ rākṣaseśvaraḥ | rāghavo lakṣmaṇaścaiva hatāvindrajitā raṇe ||
English Translation
The Lord of Rakshasas rejoiced and went to Lanka decorated with flags and posts proclaiming that Rama and Lakshmana were killed by Indrajith in war.
VR 6.37.16 अनुष्टुप्
विमानेनापि सीता तु गत्वा त्रिजटया सह । ददर्श वानराणां तु सर्वं सिन्यं निपातितम् ॥
vimānenāpi sītā tu gatvā trijaṭayā saha | dadarśa vānarāṇāṃ tu sarvaṃ sinyaṃ nipātitam ||
English Translation
Sita and Trijata flying on the Pushpaka saw all the fallen Vanara army.
VR 6.37.17 अनुष्टुप्
प्रहृष्टमनसश्चापि ददर्श पिशिताशनान् । वानरांश्चापि दुःखार्तान्रामलक्ष्मणपार्श्वतः ॥
prahṛṣṭamanasaścāpi dadarśa piśitāśanān | vānarāṃścāpi duḥkhārtānrāmalakṣmaṇapārśvataḥ ||
English Translation
She found the flesh-eaters elated in spirits, and the monkeys afflicted with extreme grief at the side of Rāma and Lakşmaņa.
VR 6.37.18 अनुष्टुप्
ततः सीता ददर्शोभौ शयानौ शततल्पयोः । लक्ष्मणं चैव रामं च विसंज्ञौ शरपीडितौ ॥
tataḥ sītā dadarśobhau śayānau śatatalpayoḥ | lakṣmaṇaṃ caiva rāmaṃ ca visaṃjñau śarapīḍitau ||
English Translation
Then Sītā beheld both Lakşmaņa and Rāma lying in the field, senseless and bound with arrows.
VR 6.37.19 अनुष्टुप्
विध्वस्तकवचौ वीरौ विप्रविद्धशरासनौ । सायकैश्छिन्नसर्वाङ्गौ शरस्तम्भमयौ क्षितौ ॥
vidhvastakavacau vīrau vipraviddhaśarāsanau | sāyakaiśchinnasarvāṅgau śarastambhamayau kṣitau ||
English Translation
Those heroes were lying on the earth, their mail torn, their bows cast off their bodies mangled all over and thickly pierce with shafts.
VR 6.37.20 अनुष्टुप्
तौ दृष्ट्वा भ्रातरौ तत्र वीरौ सा पुरुषर्षभौ । दुःखार्ता सुभृशं सीता करुणं विललाप ह ॥
tau dṛṣṭvā bhrātarau tatra vīrau sā puruṣarṣabhau | duḥkhārtā subhṛśaṃ sītā karuṇaṃ vilalāpa ha ||
VR 6.37.21 उपजातिः
सा बाष्पशोकाभिहता समीक्ष्य; तौ भ्रातरौ देवसमप्रभावौ । वितर्कयन्ती निधनं तयोः सा; दुःखान्विता वाक्यमिदं जगाद ॥
sā bāṣpaśokābhihatā samīkṣya; tau bhrātarau devasamaprabhāvau | vitarkayantī nidhanaṃ tayoḥ sā; duḥkhānvitā vākyamidaṃ jagāda ||
English Translation
With her eyes shedding plentiful tears, she seeing those brothers, endowed with god-like prowess, concluded them to be dead; and overwhelmed with grief, spoke as follows. as as
← Previous (Ch. 426) Full Table of Contents Next (Ch. 428) →