Special Call Prof. Jay L. Garfield Commemorative Volume · Submissions Open
Announcements Newsletters About Us Contact
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 7 (Uttarakāṇḍa) • Sarga 39

Uttarakāṇḍa Sarga 39

उत्तरकाण्डम् • सर्गः 39

Uttarakāṇḍa Sarga 39 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 24 verses.

Total: 24 Verses • Citations: VR 7.39.1–24 • 175 Lexicon Terms
VR 7.39.1 अनुष्टुप्
तथा स्म तेषां वसतामृक्षवानररक्षसाम् । राघवस्तु महातेजाः सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥
tathā sma teṣāṃ vasatāmṛkṣavānararakṣasām | rāghavastu mahātejāḥ sugrīvamidamabravīt ||
English Translation
In this wise, the monkeys, bears and Rākşasas spent their days in Ayodhyä. Thereupon the highly effulgent Rāma, the descendant of Raghu said to Sugrīva.
VR 7.39.2 अनुष्टुप्
गम्यतां सौम्य किष्किन्धां दुराधर्षां सुरासुरैः । पालयस्व सहामात्यै राज्यं निहतकण्टकम् ॥
gamyatāṃ saumya kiṣkindhāṃ durādharṣāṃ surāsuraiḥ | pālayasva sahāmātyai rājyaṃ nihatakaṇṭakam ||
English Translation
"O gentle one, proceeding to the city of Kiş kindhă, hard to be got at by the celestials and Asuras, do you reign there undisturbed with your councillors.
VR 7.39.3 अनुष्टुप्
अङ्गदं च महाबाहो प्रीत्या परमयान्वितः । पश्य त्वं हनुमन्तं च नलं च सुमहाबलम् ॥
aṅgadaṃ ca mahābāho prītyā paramayānvitaḥ | paśya tvaṃ hanumantaṃ ca nalaṃ ca sumahābalam ||
VR 7.39.4 अनुष्टुप्
सुषेणं श्वशुरं शूरं तारं च बलिनां वरम् । कुमुदं चैव दुर्धर्षं नीलं च सुमहाबलम् ॥
suṣeṇaṃ śvaśuraṃ śūraṃ tāraṃ ca balināṃ varam | kumudaṃ caiva durdharṣaṃ nīlaṃ ca sumahābalam ||
VR 7.39.5 अनुष्टुप्
वीरं शतबलिं चैव मैन्दं द्विविदमेव च । गजं गवाक्षं गवयं शरभं च महाबलम् ॥
vīraṃ śatabaliṃ caiva maindaṃ dvividameva ca | gajaṃ gavākṣaṃ gavayaṃ śarabhaṃ ca mahābalam ||
VR 7.39.6 अनुष्टुप्
ऋक्षराजं च दुर्धर्षं जाम्बवन्तं महाबलम् । पश्य प्रीतिसमायुक्तो गन्धमादनमेव च ॥
ṛkṣarājaṃ ca durdharṣaṃ jāmbavantaṃ mahābalam | paśya prītisamāyukto gandhamādanameva ca ||
VR 7.39.7 अनुष्टुप्
ये चान्ये सुमहात्मानो मदर्थे त्यक्तजीविताः । पश्य त्वं प्रीतिसंयुक्तो मा चैषां विप्रियं कृथाः ॥
ye cānye sumahātmāno madarthe tyaktajīvitāḥ | paśya tvaṃ prītisaṃyukto mā caiṣāṃ vipriyaṃ kṛthāḥ ||
VR 7.39.8 अनुष्टुप्
एवमुक्त्वा च सुग्रीवं प्रशस्य च पुनः पुनः । विभीषणमथोवाच रामो मधुरया गिरा ॥
evamuktvā ca sugrīvaṃ praśasya ca punaḥ punaḥ | vibhīṣaṇamathovāca rāmo madhurayā girā ||
English Translation
Having said this and embraced Sugrīva again and again Rāma addressed Vibhișana with sweet accents.
VR 7.39.9 अनुष्टुप्
लङ्कां प्रशाधि धर्मेण संमतो ह्यसि पार्थिव । पुरस्य राक्षसानां च भ्रातुर्वैश्वरणस्य च ॥
laṅkāṃ praśādhi dharmeṇa saṃmato hyasi pārthiva | purasya rākṣasānāṃ ca bhrāturvaiśvaraṇasya ca ||
VR 7.39.10 अनुष्टुप्
मा च बुद्धिमधर्मे त्वं कुर्या राजन्कथंचन । बुद्धिमन्तो हि राजानो ध्रुवमश्नन्ति मेदिनीम् ॥
mā ca buddhimadharme tvaṃ kuryā rājankathaṃcana | buddhimanto hi rājāno dhruvamaśnanti medinīm ||
English Translation
I know, you are cognisant of piety; the citizens, your councillors and your brother Kubera also love you; do you therefore go and govern Lankā piously, O king; never cherish any vile intention; the honest kings always enjoy the earth.
VR 7.39.11 अनुष्टुप्
अहं च नित्यशो राजन्सुग्रीवसहितस्त्वया । स्मर्तव्यः परया प्रीत्या गच्छ त्वं विगतज्वरः ॥
ahaṃ ca nityaśo rājansugrīvasahitastvayā | smartavyaḥ parayā prītyā gaccha tvaṃ vigatajvaraḥ ||
English Translation
And my only request to you, O king, is that you may with love remember me and Sugriva. Do you now proceed, divested of sorrow.
VR 7.39.12 अनुष्टुप्
रामस्य भाषितं श्रुत्वा ऋक्षवानरराक्षसाः । साधु साध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुः पुनः पुनः ॥
rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā ṛkṣavānararākṣasāḥ | sādhu sādhviti kākutsthaṃ praśaśaṃsuḥ punaḥ punaḥ ||
English Translation
Hearing the words of Rama, the bears, monkeys and Rākşasas repeatedly exclaimed glory to Rāma and said. 'O Rāma, having long arms, your understanding resemble that of the Self-Sprung, your prowess is equally wonderful and your beauty is also par excellence.”
VR 7.39.13 अनुष्टुप्
तव बुद्धिर्महाबाहो वीर्यमद्भुतमेव च । माधुर्यं परमं राम स्वयम्भोरिव नित्यदा ॥
tava buddhirmahābāho vīryamadbhutameva ca | mādhuryaṃ paramaṃ rāma svayambhoriva nityadā ||
English Translation
Hearing the words of Rama, the bears, monkeys and Rākşasas repeatedly exclaimed glory to Rāma and said. 'O Rāma, having long arms, your understanding resemble that of the Self-Sprung, your prowess is equally wonderful and your beauty is also par excellence.”
VR 7.39.14 अनुष्टुप्
तेषामेवं ब्रुवाणानां वानराणां च रक्षसाम् । हनूमान्प्रणतो भूत्वा राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥
teṣāmevaṃ bruvāṇānāṃ vānarāṇāṃ ca rakṣasām | hanūmānpraṇato bhūtvā rāghavaṃ vākyamabravīt ||
VR 7.39.15 अनुष्टुप्
स्नेहो मे परमो राजंस्त्वयि नित्यं प्रतिष्ठितः । भक्तिश्च नियता वीर भावो नान्यत्र गच्छति ॥
sneho me paramo rājaṃstvayi nityaṃ pratiṣṭhitaḥ | bhaktiśca niyatā vīra bhāvo nānyatra gacchati ||
VR 7.39.16 अनुष्टुप्
यावद्रामकथां वीर श्रोष्येऽहं पृथिवीतले । तावच्छरीरे वत्स्यन्तु मम प्राणा न संशयः ॥
yāvadrāmakathāṃ vīra śroṣye'haṃ pṛthivītale | tāvaccharīre vatsyantu mama prāṇā na saṃśayaḥ ||
VR 7.39.17 अनुष्टुप्
एवं ब्रुवाणं राजेन्द्रो हनूमन्तमथासनात् । उत्थाय च परिष्वज्य वाक्यमेतदुवाच ह ॥
evaṃ bruvāṇaṃ rājendro hanūmantamathāsanāt | utthāya ca pariṣvajya vākyametaduvāca ha ||
English Translation
After Hanumān had said this, Rāma rose up from his throne and having embraced Hanumān affectionately said.
VR 7.39.18 अनुष्टुप्
एवमेतत्कपिश्रेष्ठ भविता नात्र संशयः । लोका हि यावत्स्थास्यन्ति तावत्स्थास्यति मे कथा ॥
evametatkapiśreṣṭha bhavitā nātra saṃśayaḥ | lokā hi yāvatsthāsyanti tāvatsthāsyati me kathā ||
VR 7.39.19 अनुष्टुप्
चरिष्यति कथा यावल्लोकानेषा हि मामिका । तावच्छरीरे वत्स्यन्ति प्राणास्तव न संशयः ॥
cariṣyati kathā yāvallokāneṣā hi māmikā | tāvaccharīre vatsyanti prāṇāstava na saṃśayaḥ ||
VR 7.39.20 अनुष्टुप्
ततोऽस्य हारं चन्द्राभं मुच्य कण्ठात्स राघवः । वैदूर्यतरलं स्नेहादाबबन्धे हनूमति ॥
tato'sya hāraṃ candrābhaṃ mucya kaṇṭhātsa rāghavaḥ | vaidūryataralaṃ snehādābabandhe hanūmati ||
English Translation
Having said this, Rāma took off from his neck a chain 'set with sapphires brilliant as the rays of the moon and placed it round the neck of Hanuman.
VR 7.39.21 अनुष्टुप्
तेनोरसि निबद्धेन हारेण स महाकपिः । रराज हेमशैलेन्द्रश्चन्द्रेणाक्रान्तमस्तकः ॥
tenorasi nibaddhena hāreṇa sa mahākapiḥ | rarāja hemaśailendraścandreṇākrāntamastakaḥ ||
English Translation
Like to the mountain Sumeru beautified by the rising of the moon on its summit, Hanumān, the foremost of monkeys, appeared graceful with the chain placed on his breast.
VR 7.39.22 अनुष्टुप्
श्रुत्वा तु राघवस्यैतदुत्थायोत्थाय वानराः । प्रणम्य शिरसा पादौ प्रजग्मुस्ते महाबलाः ॥
śrutvā tu rāghavasyaitadutthāyotthāya vānarāḥ | praṇamya śirasā pādau prajagmuste mahābalāḥ ||
English Translation
And hearing the words of Rāghava, the highly powerful monkeys, one by one, saluted Rāma, touching his feet and went away.
VR 7.39.23 अनुष्टुप्
सुग्रीवश्चैव रामेण परिष्वक्तो महाभुजः । विभीषणश्च धर्मात्मा निरन्तरमुरोगतः ॥
sugrīvaścaiva rāmeṇa pariṣvakto mahābhujaḥ | vibhīṣaṇaśca dharmātmā nirantaramurogataḥ ||
VR 7.39.24 अनुष्टुप्
सर्वे च ते बाष्पगलाः साश्रुनेत्रा विचेतसः । संमूढा इव दुःखेन त्यजन्ते राघवं तदा ॥
sarve ca te bāṣpagalāḥ sāśrunetrā vicetasaḥ | saṃmūḍhā iva duḥkhena tyajante rāghavaṃ tadā ||
English Translation
And other monkeys and Rākşasas were all moved with tears and sorrow to take leave of Rāma,
← Previous (Ch. 544) Full Table of Contents Next (Ch. 546) →