Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 6 (Yuddhakāṇḍa) • Sarga 50

Yuddhakāṇḍa Sarga 50

युद्धकाण्डम् • सर्गः 50

Yuddhakāṇḍa Sarga 50 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 19 verses.

Total: 19 Verses • Citations: VR 6.50.1–19 • 175 Lexicon Terms
VR 6.50.1 अनुष्टुप्
स तु राक्षसशार्दूलो निद्रामदसमाकुलः । राजमार्गं श्रिया जुष्टं ययौ विपुलविक्रमः ॥
sa tu rākṣasaśārdūlo nidrāmadasamākulaḥ | rājamārgaṃ śriyā juṣṭaṃ yayau vipulavikramaḥ ||
English Translation
That tiger-like Rakşasa possessed of prowess, (still) under the influence of slumber, strode along the picturesque highway.
VR 6.50.2 अनुष्टुप्
राक्षसानां सहस्रैश्च वृतः परमदुर्जयः । गृहेभ्यः पुष्पवर्षेण कार्यमाणस्तदा ययौ ॥
rākṣasānāṃ sahasraiśca vṛtaḥ paramadurjayaḥ | gṛhebhyaḥ puṣpavarṣeṇa kāryamāṇastadā yayau ||
English Translation
That exceedingly unconquerable one, surrounded by thousands of Raksasas, went on, showered with blossoms from the houses (standing by).
VR 6.50.3 अनुष्टुप्
स हेमजालविततं भानुभास्वरदर्शनम् । ददर्श विपुलं रम्यं राक्षसेन्द्रनिवेशनम् ॥
sa hemajālavitataṃ bhānubhāsvaradarśanam | dadarśa vipulaṃ ramyaṃ rākṣasendraniveśanam ||
English Translation
Then he saw the grand and graceful residence of the lord of the Räkşasas, having golden networks and sun-bright to behold.
VR 6.50.4 उपेन्द्रवज्रा
स तत्तदा सूर्य इवाभ्रजालं; प्रविश्य रक्षोऽधिपतेर्निवेशनम् । ददर्श दूरेऽग्रजमासनस्थं; स्वयम्भुवं शक्र इवासनस्थम् ॥
sa tattadā sūrya ivābhrajālaṃ; praviśya rakṣo'dhipaterniveśanam | dadarśa dūre'grajamāsanasthaṃ; svayambhuvaṃ śakra ivāsanastham ||
English Translation
Entering the mansion of the Raksasa sovereign, like the sun entering into a mass of clouds, he saw his elder brother seated at a distance; even as Sakra sees the Self-sprung seated.
VR 6.50.5 अनुष्टुप्
सोऽभिगम्य गृहं भ्रातुः कक्ष्यामभिविगाह्य च । ददर्शोद्विग्नमासीनं विमाने पुष्पके गुरुम् ॥
so'bhigamya gṛhaṃ bhrātuḥ kakṣyāmabhivigāhya ca | dadarśodvignamāsīnaṃ vimāne puṣpake gurum ||
English Translation
Arriving at the abode and passing the entrance, he saw his superior anxiously seated on the car, Pusphaka.
VR 6.50.6 अनुष्टुप्
अथ दृष्ट्वा दशग्रीवः कुम्भकर्णमुपस्थितम् । तूर्णमुत्थाय संहृष्टः संनिकर्षमुपानयत् ॥
atha dṛṣṭvā daśagrīvaḥ kumbhakarṇamupasthitam | tūrṇamutthāya saṃhṛṣṭaḥ saṃnikarṣamupānayat ||
English Translation
Seeing Kumbhakarņa come, the Ten necked one, exceedingly rejoiced, raised him up and drew him near himself.
VR 6.50.7 उपजातिः
अथासीनस्य पर्यङ्के कुम्भकर्णो महाबलः । भ्रातुर्ववन्दे चरणां किं कृत्यमिति चाब्रवीत् । उत्पत्य चैनं मुदितो रावणः परिषस्वजे ॥
athāsīnasya paryaṅke kumbhakarṇo mahābalaḥ | bhrāturvavande caraṇāṃ kiṃ kṛtyamiti cābravīt | utpatya cainaṃ mudito rāvaṇaḥ pariṣasvaje ||
English Translation
Then the exceedingly mighty Kumbhakarņa saluted the feet of his brother and said, "What did you say ?"
VR 6.50.8 अनुष्टुप्
स भ्रात्रा संपरिष्वक्तो यथावच्चाभिनन्दितः । कुम्भकर्णः शुभं दिव्यं प्रतिपेदे वरासनम् ॥
sa bhrātrā saṃpariṣvakto yathāvaccābhinanditaḥ | kumbhakarṇaḥ śubhaṃ divyaṃ pratipede varāsanam ||
English Translation
Getting up from his seat Ravana embraced and greeted Kumbhakarna. So also, he duly rejoiced and occupied the seat.
VR 6.50.9 अनुष्टुप्
स तदासनमाश्रित्य कुम्भकर्णो महाबलः । संरक्तनयनः कोपाद्रावणं वाक्यमब्रवीत् ॥
sa tadāsanamāśritya kumbhakarṇo mahābalaḥ | saṃraktanayanaḥ kopādrāvaṇaṃ vākyamabravīt ||
English Translation
Kumbhakarņa seated himself on a shining and superb seat. And seating himself on that seat, the wondrous powerful Kumbhakarna, with his eyes reddened in wrath, addressed Ravana, saying.
VR 6.50.10 अनुष्टुप्
किमर्थमहमादृत्य त्वया राजन्प्रबोधितः । शंस कस्माद्भयं तेऽस्ति कोऽद्य प्रेतो भविष्यति ॥
kimarthamahamādṛtya tvayā rājanprabodhitaḥ | śaṃsa kasmādbhayaṃ te'sti ko'dya preto bhaviṣyati ||
English Translation
"O King! For what purpose have I been awakened by you? Whom are you fearing? I wish to know who is to be ceased in life?"
VR 6.50.11 अनुष्टुप्
भ्रातरं रावणः क्रुद्धं कुम्भकर्णमवस्थितम् । ईषत्तु परिवृत्ताभ्यां नेत्राभ्यां वाक्यमब्रवीत् ॥
bhrātaraṃ rāvaṇaḥ kruddhaṃ kumbhakarṇamavasthitam | īṣattu parivṛttābhyāṃ netrābhyāṃ vākyamabravīt ||
English Translation
O king, why honouring me, has you awaked me? Tell me whence springs your fear? And who shall be a ghost?* Thereat Ravana, waxing wroth, and with his eyes rolling in rage, said to Kumbhakarma, seated. *Having been slain by me.
VR 6.50.12 अनुष्टुप्
अद्य ते सुमहान्कालः शयानस्य महाबल । सुखितस्त्वं न जानीषे मम रामकृतं भयम् ॥
adya te sumahānkālaḥ śayānasya mahābala | sukhitastvaṃ na jānīṣe mama rāmakṛtaṃ bhayam ||
English Translation
O highly powerful one, you have slept away a long space of time. And having been asleep, you did not know the great fear of mine springing from Rama.
VR 6.50.13 अनुष्टुप्
एष दाशरथी रामः सुग्रीवसहितो बली । समुद्रं सबलस्तीर्त्वा मूलं नः परिकृन्तति ॥
eṣa dāśarathī rāmaḥ sugrīvasahito balī | samudraṃ sabalastīrtvā mūlaṃ naḥ parikṛntati ||
English Translation
This graceful son to Daśaratha possessed of strength, along with Sugriva, having crossed the ocean, is destroying our race.
VR 6.50.14 अनुष्टुप्
हन्त पश्यस्व लङ्काया वनान्युपवनानि च । सेतुना सुखमागम्य वानरैकार्णवं कृतम् ॥
hanta paśyasva laṅkāyā vanānyupavanāni ca | setunā sukhamāgamya vānaraikārṇavaṃ kṛtam ||
English Translation
Alack! see in own Lanka, woods and forests have been flooded with an ocean of monkeys never even coming without any ado by the bridge (which they have constructed).
VR 6.50.15 अनुष्टुप्
ये राक्षसा मुख्यतमा हतास्ते वानरैर्युधि । वानराणां क्षयं युद्धे न पश्यामि कदाचन ॥
ye rākṣasā mukhyatamā hatāste vānarairyudhi | vānarāṇāṃ kṣayaṃ yuddhe na paśyāmi kadācana ||
English Translation
Those Rākşasas that were prime have been slain in battle by the monkeys; but I find no destruction of the monkeys in fight. Nay, the monkeys have been before vanquished (by the Raksasas) in battle.
VR 6.50.16 अनुष्टुप्
सर्वक्षपितकोशं च स त्वमभ्यवपद्य माम् । त्रायस्वेमां पुरीं लङ्कां बालवृद्धावशेषिताम् ॥
sarvakṣapitakośaṃ ca sa tvamabhyavapadya mām | trāyasvemāṃ purīṃ laṅkāṃ bālavṛddhāvaśeṣitām ||
English Translation
Do you, favouring me, whose exchequer is empty, save this city of Lanka, having only young folks and the aged left.
VR 6.50.17 उपजातिः
भ्रातुरर्थे महाबाहो कुरु कर्म सुदुष्करम् । मयैवं नोक्तपूर्वो हि कश्चिद्भ्रातः परंतप । त्वय्यस्ति मम च स्नेहः परा संभावना च मे ॥
bhrāturarthe mahābāho kuru karma suduṣkaram | mayaivaṃ noktapūrvo hi kaścidbhrātaḥ paraṃtapa | tvayyasti mama ca snehaḥ parā saṃbhāvanā ca me ||
English Translation
O long-armed one, do you perform your dearest acts in behalf of your brother. O subduer of enemies, I had never before said so to my brother.
VR 6.50.18 उपजातिः
देवासुरविमर्देषु बहुशो राक्षसर्षभ । त्वया देवाः प्रतिव्यूह्य निर्जिताश्चासुरा युधि । न हि ते सर्वभूतेषु दृश्यते सदृशो बली ॥
devāsuravimardeṣu bahuśo rākṣasarṣabha | tvayā devāḥ prativyūhya nirjitāścāsurā yudhi | na hi te sarvabhūteṣu dṛśyate sadṛśo balī ||
English Translation
"O Bull among Rakshasas! Being my brother, do this for me. I always have affection for you. Considering that you have encountered war with Devas and Asuras and won both Devas and Asuras, do this help."
VR 6.50.19 रुचिरा
कुरुष्व मे प्रियहितमेतदुत्तमं; यथाप्रियं प्रियरणबान्धवप्रिय । स्वतेजसा विधम सपत्नवाहिनीं; शरद्घनं पवन इवोद्यतो महान् ॥
kuruṣva me priyahitametaduttamaṃ; yathāpriyaṃ priyaraṇabāndhavapriya | svatejasā vidhama sapatnavāhinīṃ; śaradghanaṃ pavana ivodyato mahān ||
English Translation
O lover of battle! O dear to friends, as you like, do this beloved good office, this prime benefit, to me. By your own energy, smite the hostile hosts, even as a mighty and strong wind (scattered away) autumnal clouds.
← Previous (Ch. 439) Full Table of Contents Next (Ch. 441) →