Special Call Prof. Jay L. Garfield Commemorative Volume · Submissions Open
Announcements Newsletters About Us Contact
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 6 (Yuddhakāṇḍa) • Sarga 2

Yuddhakāṇḍa Sarga 2

युद्धकाण्डम् • सर्गः 2

Yuddhakāṇḍa Sarga 2 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 21 verses.

Total: 21 Verses • Citations: VR 6.2.1–21 • 175 Lexicon Terms
VR 6.2.1 अनुष्टुप्
तं तु शोकपरिद्यूनं रामं दशरथात्मजम् । उवाच वचनं श्रीमान्सुग्रीवः शोकनाशनम् ॥
taṃ tu śokaparidyūnaṃ rāmaṃ daśarathātmajam | uvāca vacanaṃ śrīmānsugrīvaḥ śokanāśanam ||
English Translation
Then the graceful Sugrīva spoke words capable of soothing sorrow, to Dasaratha's son, Rāma, who was wrought up with grief.
VR 6.2.2 अनुष्टुप्
किं त्वं संतप्यसे वीर यथान्यः प्राकृतस्तथा । मैवं भूस्त्यज संतापं कृतघ्न इव सौहृदम् ॥
kiṃ tvaṃ saṃtapyase vīra yathānyaḥ prākṛtastathā | maivaṃ bhūstyaja saṃtāpaṃ kṛtaghna iva sauhṛdam ||
English Translation
Why, O hero, does you grieve, like one that is base? Let not this be so. Chase away you grief, even as an ingrate resign amity.
VR 6.2.3 अनुष्टुप्
संतापस्य च ते स्थानं न हि पश्यामि राघव । प्रवृत्तावुपलब्धायां ज्ञाते च निलये रिपोः ॥
saṃtāpasya ca te sthānaṃ na hi paśyāmi rāghava | pravṛttāvupalabdhāyāṃ jñāte ca nilaye ripoḥ ||
English Translation
Nor, O Rāghava, when the whereabouts of Sītă has been discovered, and when too the abode itself of the foe has been known, do I perceive the reason of your sorrow.
VR 6.2.4 अनुष्टुप्
धृतिमाञ्शास्त्रवित्प्राज्ञः पण्डितश्चासि राघव । त्यजेमां पापिकां बुद्धिं कृत्वात्मेवार्थदूषणीम् ॥
dhṛtimāñśāstravitprājñaḥ paṇḍitaścāsi rāghava | tyajemāṃ pāpikāṃ buddhiṃ kṛtvātmevārthadūṣaṇīm ||
English Translation
You, O Raghava, are intelligent, conversant with learning, wise, and judicious. Do you cast away this sorry way of thinking, even as a selfcontrolled (ascetic) caste away any course of thought interfering with the attainment of his purpose.
VR 6.2.5 अनुष्टुप्
समुद्रं लङ्घयित्वा तु महानक्रसमाकुलम् । लङ्कामारोहयिष्यामो हनिष्यामश्च ते रिपुम् ॥
samudraṃ laṅghayitvā tu mahānakrasamākulam | laṅkāmārohayiṣyāmo haniṣyāmaśca te ripum ||
English Translation
Crossing over the ocean swarming with gigantic alligators, we shall enter Lankā and slay the enemy.
VR 6.2.6 अनुष्टुप्
निरुत्साहस्य दीनस्य शोकपर्याकुलात्मनः । सर्वार्था व्यवसीदन्ति व्यसनं चाधिगच्छति ॥
nirutsāhasya dīnasya śokaparyākulātmanaḥ | sarvārthā vyavasīdanti vyasanaṃ cādhigacchati ||
English Translation
Of a person that is dispirited and poor in pluck and that has his soul overwhelmed with grief, every interest droops, and he comes by misfortunes (one after another).
VR 6.2.7 अनुष्टुप्
इमे शूराः समर्थाश्च सर्वे नो हरियूथपाः । त्वत्प्रियार्थं कृतोत्साहाः प्रवेष्टुमपि पावकम् ॥
ime śūrāḥ samarthāśca sarve no hariyūthapāḥ | tvatpriyārthaṃ kṛtotsāhāḥ praveṣṭumapi pāvakam ||
English Translation
All these heroes, these leaders of monkeyhordes, who are ardent for they welfare, are competent to enter into fire itself. From their cheerful attitude I know this, and firm is my faith.
VR 6.2.8 अनुष्टुप्
एषां हर्षेण जानामि तर्कश्चास्मिन्दृढो मम । विक्रमेण समानेष्ये सीतां हत्वा यथा रिपुम् ॥
eṣāṃ harṣeṇa jānāmi tarkaścāsmindṛḍho mama | vikrameṇa samāneṣye sītāṃ hatvā yathā ripum ||
VR 6.2.9 अनुष्टुप्
सेतुरत्र यथा वध्येद्यथा पश्येम तां पुरीम् । तस्य राक्षसराजस्य तथा त्वं कुरु राघव ॥
seturatra yathā vadhyedyathā paśyema tāṃ purīm | tasya rākṣasarājasya tathā tvaṃ kuru rāghava ||
English Translation
Do you, O Rāghava, so order matters that a bridge may be constructed (over the main), and that we may behold the palace of the Rākşasa monarch.
VR 6.2.10 अनुष्टुप्
दृष्ट्वा तां हि पुरीं लङ्कां त्रिकूटशिखरे स्थिताम् । हतं च रावणं युद्धे दर्शनादुपधारय ॥
dṛṣṭvā tāṃ hi purīṃ laṅkāṃ trikūṭaśikhare sthitām | hataṃ ca rāvaṇaṃ yuddhe darśanādupadhāraya ||
English Translation
We having seen the city of Lankā, established on the summit of Triküța, do you for certain conclude Răvaņa as slain in battle immediately after (we see her).
VR 6.2.11 अनुष्टुप्
सेतुबद्धः समुद्रे च यावल्लङ्का समीपतः । सर्वं तीर्णं च वै सैन्यं जितमित्युपधार्यताम् ॥
setubaddhaḥ samudre ca yāvallaṅkā samīpataḥ | sarvaṃ tīrṇaṃ ca vai sainyaṃ jitamityupadhāryatām ||
English Translation
"On building a bridge over the large ocean up to Lanka, when all my army of vanaras can cross over, you may consider that you have won. These vanaras are heroic in war and can assume any form at will."
VR 6.2.12 अनुष्टुप्
इमे हि समरे शूरा हरयः कामरूपिणः । तदलं विक्लवा बुद्धी राजन्सर्वार्थनाशनी ॥
ime hi samare śūrā harayaḥ kāmarūpiṇaḥ | tadalaṃ viklavā buddhī rājansarvārthanāśanī ||
VR 6.2.13 उपजातिः
पुरुषस्य हि लोकेऽस्मिञ्शोकः शौर्यापकर्षणः । यत्तु कार्यं मनुष्येण शौण्डीर्यमवलम्बता । शूराणां हि मनुष्याणां त्वद्विधानां महात्मनाम् ॥
puruṣasya hi loke'smiñśokaḥ śauryāpakarṣaṇaḥ | yattu kāryaṃ manuṣyeṇa śauṇḍīryamavalambatā | śūrāṇāṃ hi manuṣyāṇāṃ tvadvidhānāṃ mahātmanām ||
VR 6.2.14 अनुष्टुप्
विनष्टे वा प्रनष्टे वा शोकः सर्वार्थनाशनः । त्वं तु बुद्धिमतां श्रेष्ठः सर्वशास्त्रार्थकोविदः ॥
vinaṣṭe vā pranaṣṭe vā śokaḥ sarvārthanāśanaḥ | tvaṃ tu buddhimatāṃ śreṣṭhaḥ sarvaśāstrārthakovidaḥ ||
VR 6.2.15 अनुष्टुप्
मद्विधैः सचिवैः सार्थमरिं जेतुमिहार्हसि । न हि पश्याम्यहं कंचित्त्रिषु लोकेषु राघव ॥
madvidhaiḥ sacivaiḥ sārthamariṃ jetumihārhasi | na hi paśyāmyahaṃ kaṃcittriṣu lokeṣu rāghava ||
VR 6.2.16 अनुष्टुप्
गृहीतधनुषो यस्ते तिष्ठेदभिमुखो रणे । वानरेषु समासक्तं न ते कार्यं विपत्स्यते ॥
gṛhītadhanuṣo yaste tiṣṭhedabhimukho raṇe | vānareṣu samāsaktaṃ na te kāryaṃ vipatsyate ||
VR 6.2.17 अनुष्टुप्
अचिराद्द्रक्ष्यसे सीतां तीर्त्वा सागरमक्षयम् । तदलं शोकमालम्ब्य क्रोधमालम्ब भूपते ॥
acirāddrakṣyase sītāṃ tīrtvā sāgaramakṣayam | tadalaṃ śokamālambya krodhamālamba bhūpate ||
VR 6.2.18 अनुष्टुप्
निश्चेष्टाः क्षत्रिया मन्दाः सर्वे चण्डस्य बिभ्यति । लङ्गनार्थं च घोरस्य समुद्रस्य नदीपतेः ॥
niśceṣṭāḥ kṣatriyā mandāḥ sarve caṇḍasya bibhyati | laṅganārthaṃ ca ghorasya samudrasya nadīpateḥ ||
VR 6.2.19 अनुष्टुप्
सहास्माभिरिहोपेतः सूक्ष्मबुद्धिर्विचारय । इमे हि समरे शूरा हरयः कामरूपिणः ॥
sahāsmābhirihopetaḥ sūkṣmabuddhirvicāraya | ime hi samare śūrā harayaḥ kāmarūpiṇaḥ ||
VR 6.2.20 अनुष्टुप्
तानरीन्विधमिष्यन्ति शिलापादपवृष्टिभिः । कथंचित्परिपश्यामस्ते वयं वरुणालयम् ॥
tānarīnvidhamiṣyanti śilāpādapavṛṣṭibhiḥ | kathaṃcitparipaśyāmaste vayaṃ varuṇālayam ||
VR 6.2.21 अनुष्टुप्
किमुक्त्वा बहुधा चापि सर्वथा विजयी भवान् ॥
kimuktvā bahudhā cāpi sarvathā vijayī bhavān ||
English Translation
And what is the use of dilating? Every way you shall prove victorious. And I see omens, and my mind is filled with delight.
← Previous (Ch. 391) Full Table of Contents Next (Ch. 393) →