Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 4 (Kiṣkindhākāṇḍa) • Sarga 35

Kiṣkindhākāṇḍa Sarga 35

किष्किन्धाकाण्डम् • सर्गः 35

Kiṣkindhākāṇḍa Sarga 35 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 20 verses.

Total: 20 Verses • Citations: VR 4.35.1–20 • 175 Lexicon Terms
VR 4.35.1 अनुष्टुप्
इत्युक्तस्तारया वाक्यं प्रश्रितं धर्मसंहितम् । मृदुस्वभावः सौमित्रिः प्रतिजग्राह तद्वचः ॥
ityuktastārayā vākyaṃ praśritaṃ dharmasaṃhitam | mṛdusvabhāvaḥ saumitriḥ pratijagrāha tadvacaḥ ||
English Translation
Humbly addressed in these words informed with morality, Sumitra's son, resuming his native mildness, accepted them.
VR 4.35.2 अनुष्टुप्
तस्मिन्प्रतिगृहीते तु वाक्ये हरिगणेश्वरः । लक्ष्मणात्सुमहत्त्रासं वस्त्रं क्लिन्नमिवात्यजत् ॥
tasminpratigṛhīte tu vākye harigaṇeśvaraḥ | lakṣmaṇātsumahattrāsaṃ vastraṃ klinnamivātyajat ||
English Translation
On his accepting the speech, the lord of monkeys like a wet cloth cast off from him the fear he had conceived on account of Lakşmaņa.
VR 4.35.3 अनुष्टुप्
ततः कण्ठगतं माल्यं चित्रं बहुगुणं महत् । चिच्छेद विमदश्चासीत्सुग्रीवो वानरेश्वरः ॥
tataḥ kaṇṭhagataṃ mālyaṃ citraṃ bahuguṇaṃ mahat | ciccheda vimadaścāsītsugrīvo vānareśvaraḥ ||
English Translation
Then Sugriva-lord of monkeys-tore away the gaudy and variegated garland on his neck-potent with many a virtue, and become deprived of energy.
VR 4.35.4 अनुष्टुप्
स लक्ष्मणं भीमबलं सर्ववानरसत्तमः । अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवः संप्रहर्षयन् ॥
sa lakṣmaṇaṃ bhīmabalaṃ sarvavānarasattamaḥ | abravītpraśritaṃ vākyaṃ sugrīvaḥ saṃpraharṣayan ||
English Translation
And that master of all the monkeys, Sugrīva, gladdening Lakşmaņa of dreadful prowess, humbly observed to him,
VR 4.35.5 अनुष्टुप्
प्रनष्टा श्रीश्च कीर्तिश्च कपिराज्यं च शाश्वतम् । रामप्रसादात्सौमित्रे पुनः प्राप्तमिदं मया ॥
pranaṣṭā śrīśca kīrtiśca kapirājyaṃ ca śāśvatam | rāmaprasādātsaumitre punaḥ prāptamidaṃ mayā ||
English Translation
You son to Sumitrā, by the favour of Rāma have I received back my lost luck, my fame, and this eternal monarchy of the monkeys.
VR 4.35.6 अनुष्टुप्
कः शक्तस्तस्य देवस्य ख्यातस्य स्वेन कर्मणा । तादृशं विक्रमं वीर प्रतिकर्तुमरिंदम ॥
kaḥ śaktastasya devasya khyātasya svena karmaṇā | tādṛśaṃ vikramaṃ vīra pratikartumariṃdama ||
English Translation
O king's son, who is capable of repaying even in part an action like that of the divine (Rāma) renowned by means of his own acts?
VR 4.35.7 अनुष्टुप्
सीतां प्राप्स्यति धर्मात्मा वधिष्यति च रावणम् । सहायमात्रेण मया राघवः स्वेन तेजसा ॥
sītāṃ prāpsyati dharmātmā vadhiṣyati ca rāvaṇam | sahāyamātreṇa mayā rāghavaḥ svena tejasā ||
English Translation
By virtue of native energy, and merely with my help, the righteous Rāghava shall recover Sītā and slay Rāvana to boot.
VR 4.35.8 अनुष्टुप्
सहायकृत्यं हि तस्य येन सप्त महाद्रुमाः । शैलश्च वसुधा चैव बाणेनैकेन दारिताः ॥
sahāyakṛtyaṃ hi tasya yena sapta mahādrumāḥ | śailaśca vasudhā caiva bāṇenaikena dāritāḥ ||
English Translation
What need of assistance to him who with a single shaft rived seven giant trees, a mountain, and the Earth.
VR 4.35.9 अनुष्टुप्
धनुर्विस्फारमाणस्य यस्य शब्देन लक्ष्मण । सशैला कम्पिता भूमिः सहायैस्तस्य किं नु वै ॥
dhanurvisphāramāṇasya yasya śabdena lakṣmaṇa | saśailā kampitā bhūmiḥ sahāyaistasya kiṃ nu vai ||
English Translation
O Lakşmaņa, what is the use of help to him the sounds of whose stretching bow made the Earth tremble with her mountains?
VR 4.35.10 अनुष्टुप्
अनुयात्रां नरेन्द्रस्य करिष्येऽहं नरर्षभ । गच्छतो रावणं हन्तुं वैरिणं सपुरःसरम् ॥
anuyātrāṃ narendrasya kariṣye'haṃ nararṣabha | gacchato rāvaṇaṃ hantuṃ vairiṇaṃ sapuraḥsaram ||
English Translation
O best of men, when that foremost of men shall set out for slaying his enemy, Rāvaņa along with those going before him, I will follow him.
VR 4.35.11 अनुष्टुप्
यदि किंचिदतिक्रान्तं विश्वासात्प्रणयेन वा । प्रेष्यस्य क्षमितव्यं मे न कश्चिन्नापराध्यति ॥
yadi kiṃcidatikrāntaṃ viśvāsātpraṇayena vā | preṣyasya kṣamitavyaṃ me na kaścinnāparādhyati ||
English Translation
I through my confidence, or presuming upon our amity. I have transgressed in any way, (Rāma) ought to excuse his servant,—for there is no servant that does not transgress.
VR 4.35.12 अनुष्टुप्
इति तस्य ब्रुवाणस्य सुग्रीवस्य महात्मनः । अभवल्लक्ष्मणः प्रीतः प्रेंणा चेदमुवाच ह ॥
iti tasya bruvāṇasya sugrīvasya mahātmanaḥ | abhavallakṣmaṇaḥ prītaḥ preṃṇā cedamuvāca ha ||
English Translation
When the high-souled Sugrīva had said this, Lakşmaņa became well pleased and he spoke from love,
VR 4.35.13 अनुष्टुप्
सर्वथा हि मम भ्राता सनाथो वानरेश्वर । त्वया नाथेन सुग्रीव प्रश्रितेन विशेषतः ॥
sarvathā hi mama bhrātā sanātho vānareśvara | tvayā nāthena sugrīva praśritena viśeṣataḥ ||
English Translation
Having in especial, you endued with humility, my brother, O monarch of monkeys, is every way strong, O Sugriva.
VR 4.35.14 अनुष्टुप्
यस्ते प्रभावः सुग्रीव यच्च ते शौचमुत्तमम् । अर्हस्तं कपिराज्यस्य श्रियं भोक्तुमनुत्तमाम् ॥
yaste prabhāvaḥ sugrīva yacca te śaucamuttamam | arhastaṃ kapirājyasya śriyaṃ bhoktumanuttamām ||
English Translation
Such is your strength, O Sugriva, and such your self-denial, that you are fully worthy to enjoy the good fortune of the king of monkeys.
VR 4.35.15 अनुष्टुप्
सहायेन च सुग्रीव त्वया रामः प्रतापवान् । वधिष्यति रणे शत्रूनचिरान्नात्र संशयः ॥
sahāyena ca sugrīva tvayā rāmaḥ pratāpavān | vadhiṣyati raṇe śatrūnacirānnātra saṃśayaḥ ||
English Translation
O Sugrīva, by your help, the puissant Rāma shall speedily slay his foe. Of this there is not the least doubt.
VR 4.35.16 अनुष्टुप्
धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य संग्रामेष्वनिवर्तिनः । उपपन्नं च युक्तं च सुग्रीव तव भाषितम् ॥
dharmajñasya kṛtajñasya saṃgrāmeṣvanivartinaḥ | upapannaṃ ca yuktaṃ ca sugrīva tava bhāṣitam ||
English Translation
O Sugrīva, what you virtuous, grateful and never turning away from fight, have said is fit and proper.
VR 4.35.17 अनुष्टुप्
दोषज्ञः सति सामर्थ्ये कोऽन्यो भाषितुमर्हति । वर्जयित्वा मम ज्येष्ठं त्वां च वानरसत्तम ॥
doṣajñaḥ sati sāmarthye ko'nyo bhāṣitumarhati | varjayitvā mama jyeṣṭhaṃ tvāṃ ca vānarasattama ||
English Translation
What knowing person, excepting, O foremost of monkeys, yourself and my elder brother, can speak so.
VR 4.35.18 अनुष्टुप्
सदृशश्चासि रामस्य विक्रमेण बलेन च । सहायो दैवतैर्दत्तश्चिराय हरिपुंगव ॥
sadṛśaścāsi rāmasya vikrameṇa balena ca | sahāyo daivatairdattaścirāya haripuṃgava ||
English Translation
Resembling Rāma himself in strength and prowess, you, O chief of monkeys, have been ordained his help by the gods.
VR 4.35.19 अनुष्टुप्
किं तु शीघ्रमितो वीर निष्क्राम त्वं मया सह । सान्त्वयस्व वयस्यं च भार्याहरणदुःखितम् ॥
kiṃ tu śīghramito vīra niṣkrāma tvaṃ mayā saha | sāntvayasva vayasyaṃ ca bhāryāharaṇaduḥkhitam ||
English Translation
But, O hero, do you speedily go out with me and soothe your friend aggrieved for the ravishment of his wife.
VR 4.35.20 अनुष्टुप्
यच्च शोकाभिभूतस्य श्रुत्वा रामस्य भाषितम् । मया त्वं परुषाण्युक्तस्तच्च त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥
yacca śokābhibhūtasya śrutvā rāmasya bhāṣitam | mayā tvaṃ paruṣāṇyuktastacca tvaṃ kṣantumarhasi ||
English Translation
And do you, my frie forgive what rough speech, on hearing the utterances of Rāma sunk in grief, I have given you.
← Previous (Ch. 292) Full Table of Contents Next (Ch. 294) →