Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 5 (Sundarakāṇḍa) • Sarga 5

Sundarakāṇḍa Sarga 5

सुन्दरकाण्डम् • सर्गः 5

Sundarakāṇḍa Sarga 5 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 42 verses.

Total: 42 Verses • Citations: VR 5.5.1–42 • 175 Lexicon Terms • Page 1 of 2 (Verses 30 shown)
VR 5.5.1 अनुष्टुप्
स निकामं विनामेषु विचरन्कामरूपधृक् । विचचार कपिर्लङ्कां लाघवेन समन्वितः ॥
sa nikāmaṃ vināmeṣu vicarankāmarūpadhṛk | vicacāra kapirlaṅkāṃ lāghavena samanvitaḥ ||
English Translation
Wending about at will on the roofs of sevenstoried edifices, that monkey capable of assuming any form that he chose, began Lankā with speed.
VR 5.5.2 अनुष्टुप्
आससादाथ लक्ष्मीवान्राक्षसेन्द्रनिवेशनम् । प्राकारेणार्कवर्णेन भास्वरेणाभिसंवृतम् ॥
āsasādātha lakṣmīvānrākṣasendraniveśanam | prākāreṇārkavarṇena bhāsvareṇābhisaṃvṛtam ||
English Translation
And (at length) that auspicious one arrived at the mansion of the Rākṣasa chief, surrounded by a shining wall hued like the Sun;
VR 5.5.3 अनुष्टुप्
रक्षितं राक्षसैर्भीमैः सिंहैरिव महद्वनम् । समीक्षमाणो भवनं चकाशे कपिकुञ्जरः ॥
rakṣitaṃ rākṣasairbhīmaiḥ siṃhairiva mahadvanam | samīkṣamāṇo bhavanaṃ cakāśe kapikuñjaraḥ ||
English Translation
The elephant among vanaras (Hanuman), scanned the mansion defended by dreadful demons like a forest protected by lions.
VR 5.5.4 अनुष्टुप्
रूप्यकोपहितैश्चित्रैस्तोरणैर्हेमभूषितैः । विचित्राभिश्च कक्ष्याभिर्द्वारैश्च रुचिरैर्वृतम् ॥
rūpyakopahitaiścitraistoraṇairhemabhūṣitaiḥ | vicitrābhiśca kakṣyābhirdvāraiśca rucirairvṛtam ||
English Translation
He saw beautiful silver archways decorated with gold, colourful inner apartments with beauteous entrances.
VR 5.5.5 अनुष्टुप्
गजास्थितैर्महामात्रैः शूरैश्च विगतश्रमैः । उपस्थितमसंहार्यैर्हयैः स्यन्दनयायिभिः ॥
gajāsthitairmahāmātraiḥ śūraiśca vigataśramaiḥ | upasthitamasaṃhāryairhayaiḥ syandanayāyibhiḥ ||
English Translation
(He saw) archways guarded by riders mounted on majestic elephants and unwearied riders of chariots drawn by horses of irresistible speed kept ready.
VR 5.5.6 अनुष्टुप्
सिंहव्याघ्रतनुत्राणैर्दान्तकाञ्चनराजतैः । घोषवद्भिर्विचित्रैश्च सदा विचरितं रथैः ॥
siṃhavyāghratanutrāṇairdāntakāñcanarājataiḥ | ghoṣavadbhirvicitraiśca sadā vicaritaṃ rathaiḥ ||
English Translation
There were wonderful chariots covered with skins of lions and tigers, encrusted with ivory, gold and silver with ringing bells moving about.
VR 5.5.7 अनुष्टुप्
बहुरत्नसमाकीर्णं परार्ध्यासनभाजनम् । महारथसमावासं महारथमहासनम् ॥
bahuratnasamākīrṇaṃ parārdhyāsanabhājanam | mahārathasamāvāsaṃ mahārathamahāsanam ||
English Translation
The palace was embellished with excellent seats and vessels with many precious gems. There were spacious places to accommodate big chariorts filled with shouts of great charioteers.
VR 5.5.8 अनुष्टुप्
दृश्यैश्च परमोदारैस्तैस्तैश्च मृगपक्षिभिः । विविधैर्बहुसाहस्रैः परिपूर्णं समन्ततः ॥
dṛśyaiśca paramodāraistaistaiśca mṛgapakṣibhiḥ | vividhairbahusāhasraiḥ paripūrṇaṃ samantataḥ ||
English Translation
It was pleasing with several kinds of beautiful beasts in their thousands all over.
VR 5.5.9 अनुष्टुप्
विनीतैरन्तपालैश्च रक्षोभिश्च सुरक्षितम् । मुख्याभिश्च वरस्त्रीभिः परिपूर्णं समन्ततः ॥
vinītairantapālaiśca rakṣobhiśca surakṣitam | mukhyābhiśca varastrībhiḥ paripūrṇaṃ samantataḥ ||
English Translation
The place was full of beautful women, carefully protected by disciplined guards as well as demons.
VR 5.5.10 अनुष्टुप्
मुदितप्रमदा रत्नं राक्षसेन्द्रनिवेशनम् । वराभरणनिर्ह्रादैः समुद्रस्वननिःस्वनम् ॥
muditapramadā ratnaṃ rākṣasendraniveśanam | varābharaṇanirhrādaiḥ samudrasvananiḥsvanam ||
English Translation
Full of the jewels of joyous women, the residence of the lord of demons reverberated with the jingling of their ornaments and accessories like the sound of the sea.
VR 5.5.11 अनुष्टुप्
तद्राजगुणसंपन्नं मुख्यैश्च वरचन्दनैः । भेरीमृदङ्गाभिरुतं शङ्खघोषविनादितम् ॥
tadrājaguṇasaṃpannaṃ mukhyaiśca varacandanaiḥ | bherīmṛdaṅgābhirutaṃ śaṅkhaghoṣavināditam ||
English Translation
The place was full of eminent demons with royal traits like a dense forest infested with lions. It carried the fragrance of agaru and sandal of good quality.
VR 5.5.12 अनुष्टुप्
नित्यार्चितं पर्वहुतं पूजितं राक्षसैः सदा । समुद्रमिव गम्भीरं समुद्रमिव निःस्वनम् ॥
nityārcitaṃ parvahutaṃ pūjitaṃ rākṣasaiḥ sadā | samudramiva gambhīraṃ samudramiva niḥsvanam ||
VR 5.5.13 अनुष्टुप्
महात्मानो महद्वेश्म महारत्नपरिच्छदम् । महाजनसमाकीर्णं ददर्श स महाकपिः ॥
mahātmāno mahadveśma mahāratnaparicchadam | mahājanasamākīrṇaṃ dadarśa sa mahākapiḥ ||
English Translation
The place produced deep sounds like the sea. Those mighty ogres wore gemstudded ornaments. The great vanara saw the residence of the great self, Ravana rich with precious gems.
VR 5.5.14 अनुष्टुप्
विराजमानं वपुषा गजाश्वरथसंकुलम् । लङ्काभरणमित्येव सोऽमन्यत महाकपिः ॥
virājamānaṃ vapuṣā gajāśvarathasaṃkulam | laṅkābharaṇamityeva so'manyata mahākapiḥ ||
English Translation
That mighty monkey concluded, “This is the ornament of Larikā bodied forth beautifully to the view, covered with elephants, steeds and chariots."
VR 5.5.15 अनुष्टुप्
गृहाद्गृहं राक्षसानामुद्यानानि च वानरः । वीक्षमाणो ह्यसंत्रस्तः प्रासादांश्च चचार सः ॥
gṛhādgṛhaṃ rākṣasānāmudyānāni ca vānaraḥ | vīkṣamāṇo hyasaṃtrastaḥ prāsādāṃśca cacāra saḥ ||
English Translation
There in the vicinity of Rāvana's mansion, Hanumān began to range the dwellings of the Rākṣasas from one to another, as well as all the gardens (located there). And without experiencing any agitation, he observing (everything), ranged the palaces. *Rāmānuja says that Hanumān began to range the dwelling about the wall environing Rāvana's mansion.
VR 5.5.16 अनुष्टुप्
अवप्लुत्य महावेगः प्रहस्तस्य निवेशनम् । ततोऽन्यत्पुप्लुवे वेश्म महापार्श्वस्य वीर्यवान् ॥
avaplutya mahāvegaḥ prahastasya niveśanam | tato'nyatpupluve veśma mahāpārśvasya vīryavān ||
English Translation
Then that one endowed with wondrous motion, with a bound entered Prahasta's palace; and then with another, that (monkey) possessed of energy entered the into of Mahaparcwa.
VR 5.5.17 अनुष्टुप्
अथ मेघप्रतीकाशं कुम्भकर्णनिवेशनम् । विभीषणस्य च तथा पुप्लुवे स महाकपिः ॥
atha meghapratīkāśaṃ kumbhakarṇaniveśanam | vibhīṣaṇasya ca tathā pupluve sa mahākapiḥ ||
English Translation
Then that inighty monkey entered into the abode of Kumbhakarna, resembling a mass of clouds; and thereafter that of Vibhisana;
VR 5.5.18 उपजातिः
महोदरस्य च तथा विरूपाक्षस्य चैव हि । विद्युज्जिह्वस्य भवनं विद्युन्मालेस्तथैव च । वज्रदंष्ट्रस्य च तथा पुप्लुवे स महाकपिः ॥
mahodarasya ca tathā virūpākṣasya caiva hi | vidyujjihvasya bhavanaṃ vidyunmālestathaiva ca | vajradaṃṣṭrasya ca tathā pupluve sa mahākapiḥ ||
English Translation
And then that of Mahodara, and then that of Virupaksha; and then the abode of Vidyujjibha, and then that of Vidyunmala;
VR 5.5.19 अनुष्टुप्
शुकस्य च महावेगः सारणस्य च धीमतः । तथा चेन्द्रजितो वेश्म जगाम हरियूथपः ॥
śukasya ca mahāvegaḥ sāraṇasya ca dhīmataḥ | tathā cendrajito veśma jagāma hariyūthapaḥ ||
English Translation
The brilliant leader of monkeys bounded to the house of Suka, to the clever Sarana's and to Indrajit's.
VR 5.5.20 अनुष्टुप्
जम्बुमालेः सुमालेश्च जगाम हरियूथपः । रश्मिकेतोश्च भवनं सूर्यशत्रोस्तथैव च ॥
jambumāleḥ sumāleśca jagāma hariyūthapaḥ | raśmiketośca bhavanaṃ sūryaśatrostathaiva ca ||
English Translation
The noble vanara jumped from Jambumali's to Sumali's and from Rashmiketu's, Suryaketu's and to Vajrakaya's residence.
VR 5.5.21 अनुष्टुप्
धूम्राक्षस्य च संपातेर्भवनं मारुतात्मजः । विद्युद्रूपस्य भीमस्य घनस्य विघनस्य च ॥
dhūmrākṣasya ca saṃpāterbhavanaṃ mārutātmajaḥ | vidyudrūpasya bhīmasya ghanasya vighanasya ca ||
VR 5.5.22 अनुष्टुप्
शुकनाभस्य वक्रस्य शठस्य विकटस्य च । ह्रस्वकर्णस्य दंष्ट्रस्य रोमशस्य च रक्षसः ॥
śukanābhasya vakrasya śaṭhasya vikaṭasya ca | hrasvakarṇasya daṃṣṭrasya romaśasya ca rakṣasaḥ ||
VR 5.5.23 अनुष्टुप्
युद्धोन्मत्तस्य मत्तस्य ध्वजग्रीवस्य नादिनः । विद्युज्जिह्वेन्द्रजिह्वानां तथा हस्तिमुखस्य च ॥
yuddhonmattasya mattasya dhvajagrīvasya nādinaḥ | vidyujjihvendrajihvānāṃ tathā hastimukhasya ca ||
VR 5.5.24 अनुष्टुप्
करालस्य पिशाचस्य शोणिताक्षस्य चैव हि । क्रममाणः क्रमेणैव हनूमान्मारुतात्मजः ॥
karālasya piśācasya śoṇitākṣasya caiva hi | kramamāṇaḥ krameṇaiva hanūmānmārutātmajaḥ ||
VR 5.5.25 अनुष्टुप्
तेषु तेषु महार्हेषु भवनेषु महायशाः । तेषामृद्धिमतामृद्धिं ददर्श स महाकपिः ॥
teṣu teṣu mahārheṣu bhavaneṣu mahāyaśāḥ | teṣāmṛddhimatāmṛddhiṃ dadarśa sa mahākapiḥ ||
English Translation
In those costly mansions and dwellings, that famous one, that foremost of monkeys, burnt all the wealth of those affluent persons.
VR 5.5.26 अनुष्टुप्
सर्वेषां समतिक्रम्य भवनानि समन्ततः । आससादाथ लक्ष्मीवान्राक्षसेन्द्रनिवेशनम् ॥
sarveṣāṃ samatikramya bhavanāni samantataḥ | āsasādātha lakṣmīvānrākṣasendraniveśanam ||
English Translation
Having bounded over the mansions of all situated around, that blessed with one auspiciousness, at length came to the very mansion of the monarch of the Rākşasas.
VR 5.5.27 उपजातिः
रावणस्योपशायिन्यो ददर्श हरिसत्तमः । विचरन्हरिशार्दूलो राक्षसीर्विकृतेक्षणाः । शूलमुद्गरहस्ताश्च शक्तो तोमरधारिणीः ॥
rāvaṇasyopaśāyinyo dadarśa harisattamaḥ | vicaranhariśārdūlo rākṣasīrvikṛtekṣaṇāḥ | śūlamudgarahastāśca śakto tomaradhāriṇīḥ ||
English Translation
That tiger-like monkey-the best of his speciesranging around, saw Rākṣasis of frightful eyes, alternately mounting sentry over the couch of Rāvana-bearing darts and maces in their hands, and equipped with javelins and clubs.
VR 5.5.28 अनुष्टुप्
ददर्श विविधान्गुल्मांस्तस्य रक्षःपतेर्गृहे ॥
dadarśa vividhāngulmāṃstasya rakṣaḥpatergṛhe ||
English Translation
At his (Ravana's) residence, Hanuman also noticed troops of huge demons ready with different kinds of weapons.
VR 5.5.29 अनुष्टुप्
रक्ताञ्श्वेतान्सितांश्चैव हरींश्चैव महाजवान् । कुलीनान्रूपसंपन्नान्गजान्परगजारुजान् ॥
raktāñśvetānsitāṃścaiva harīṃścaiva mahājavān | kulīnānrūpasaṃpannāngajānparagajārujān ||
VR 5.5.30 अनुष्टुप्
निष्ठितान्गजशिखायामैरावतसमान्युधि । निहन्तॄन्परसैन्यानां गृहे तस्मिन्ददर्श सः ॥
niṣṭhitāngajaśikhāyāmairāvatasamānyudhi | nihantṝnparasainyānāṃ gṛhe tasmindadarśa saḥ ||
← Previous (Ch. 328) Full Table of Contents Next (Ch. 330) →