Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 5 (Sundarakāṇḍa) • Sarga 43

Sundarakāṇḍa Sarga 43

सुन्दरकाण्डम् • सर्गः 43

Sundarakāṇḍa Sarga 43 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 16 verses.

Total: 16 Verses • Citations: VR 5.43.1–16 • 175 Lexicon Terms
VR 5.43.1 अनुष्टुप्
ततस्ते राक्षसेन्द्रेण चोदिता मन्त्रिणः सुताः । निर्ययुर्भवनात्तस्मात्सप्त सप्तार्चिवर्चसः ॥
tataste rākṣasendreṇa coditā mantriṇaḥ sutāḥ | niryayurbhavanāttasmātsapta saptārcivarcasaḥ ||
English Translation
Then ordered by the lord of Rākşasas, the sons of his counsellors, seven (in number) in splendour reseinbling fire, issued forth that mansion.
VR 5.43.2 अनुष्टुप्
महाबलपरीवारा धनुष्मन्तो महाबलाः । कृतास्त्रास्त्रविदां श्रेष्ठाः परस्परजयैषिणः ॥
mahābalaparīvārā dhanuṣmanto mahābalāḥ | kṛtāstrāstravidāṃ śreṣṭhāḥ parasparajayaiṣiṇaḥ ||
VR 5.43.3 अनुष्टुप्
हेमजालपरिक्षिप्तैर्ध्वजवद्भिः पताकिभिः । तोयदस्वननिर्घोषैर्वाजियुक्तैर्महारथैः ॥
hemajālaparikṣiptairdhvajavadbhiḥ patākibhiḥ | toyadasvananirghoṣairvājiyuktairmahārathaiḥ ||
VR 5.43.4 अनुष्टुप्
तप्तकाञ्चनचित्राणि चापान्यमितविक्रमाः । विस्फारयन्तः संहृष्टास्तडिद्वन्त इवाम्बुदाः ॥
taptakāñcanacitrāṇi cāpānyamitavikramāḥ | visphārayantaḥ saṃhṛṣṭāstaḍidvanta ivāmbudāḥ ||
VR 5.43.5 अनुष्टुप्
जनन्यस्तास्ततस्तेषां विदित्वा किंकरान्हतान् । बभूवुः शोकसंभ्रान्ताः सबान्धवसुहृज्जनाः ॥
jananyastāstatasteṣāṃ viditvā kiṃkarānhatān | babhūvuḥ śokasaṃbhrāntāḥ sabāndhavasuhṛjjanāḥ ||
English Translation
Their mothers and relatives and their friends were struck with grief when they learnt about the kinkaras killed.
VR 5.43.6 अनुष्टुप्
ते परस्परसंघर्षास्तप्तकाञ्चनभूषणाः । अभिपेतुर्हनूमन्तं तोरणस्थमवस्थितम् ॥
te parasparasaṃgharṣāstaptakāñcanabhūṣaṇāḥ | abhipeturhanūmantaṃ toraṇasthamavasthitam ||
English Translation
And vieing with each other in eagerness, those (warriors) decked in ornaments of polished gold, confronted Hanumān staying at the gate.
VR 5.43.7 अनुष्टुप्
सृजन्तो बाणवृष्टिं ते रथगर्जितनिःस्वनाः । वृष्टिमन्त इवाम्भोदा विचेरुर्नैरृतर्षभाः ॥
sṛjanto bāṇavṛṣṭiṃ te rathagarjitaniḥsvanāḥ | vṛṣṭimanta ivāmbhodā vicerurnairṛtarṣabhāḥ ||
English Translation
And with their cars sending roars, the Rākşasas, pouring showers of shafts, ranged (the field), resembling clouds during the rainy season.
VR 5.43.8 अनुष्टुप्
अवकीर्णस्ततस्ताभिर्हनूमाञ्शरवृष्टिभिः । अभवत्संवृताकारः शैलराडिव वृष्टिभिः ॥
avakīrṇastatastābhirhanūmāñśaravṛṣṭibhiḥ | abhavatsaṃvṛtākāraḥ śailarāḍiva vṛṣṭibhiḥ ||
English Translation
Covered with those arrowy showers, Hanuman had his person concealed, like the monarch of mountains hidden by a downpour.
VR 5.43.9 अनुष्टुप्
स शरान्वञ्चयामास तेषामाशुचरः कपिः । रथवेगांश्च वीराणां विचरन्विमलेऽम्बरे ॥
sa śarānvañcayāmāsa teṣāmāśucaraḥ kapiḥ | rathavegāṃśca vīrāṇāṃ vicaranvimale'mbare ||
English Translation
That swift-speeding monkey, coursing the cloudless sky, evaded those shafts of those heroes, as well as the impetuosity of their cars.
VR 5.43.10 अनुष्टुप्
स तैः क्रीडन्धनुष्मद्भिर्व्योम्नि वीरः प्रकाशते । धनुष्मद्भिर्यथा मेघैर्मारुतः प्रभुरम्बरे ॥
sa taiḥ krīḍandhanuṣmadbhirvyomni vīraḥ prakāśate | dhanuṣmadbhiryathā meghairmārutaḥ prabhurambare ||
English Translation
That hero, playing pranks with those bowmen, appeared like the masterful Wind playing tricks with the bow-bearing clouds. (i.e. having the iris.)
VR 5.43.11 अनुष्टुप्
स कृत्वा निनदं घोरं त्रासयंस्तां महाचमूम् । चकार हनुमान्वेगं तेषु रक्षःसु वीर्यवान् ॥
sa kṛtvā ninadaṃ ghoraṃ trāsayaṃstāṃ mahācamūm | cakāra hanumānvegaṃ teṣu rakṣaḥsu vīryavān ||
English Translation
Sending up a dreadful shout, and thereby filling that vast host with fright, the energetic Hanumān rushed on that Rākşasa army.
VR 5.43.12 अनुष्टुप्
तलेनाभिहनत्कांश्चित्पादैः कांश्चित्परंतपः । मुष्टिनाभ्यहनत्कांश्चिन्नखैः कांश्चिद्व्यदारयत् ॥
talenābhihanatkāṃścitpādaiḥ kāṃścitparaṃtapaḥ | muṣṭinābhyahanatkāṃścinnakhaiḥ kāṃścidvyadārayat ||
English Translation
That subduer of enemies slew some with slaps, and some he rived with nails, and some he killed by blows, and others with (the pressure of) his chest. And some dropped down on the ground at the very same spot at the sounds that he emitted.
VR 5.43.13 अनुष्टुप्
प्रममाथोरसा कांश्चिदूरुभ्यामपरान्कपिः । केचित्तस्यैव नादेन तत्रैव पतिता भुवि ॥
pramamāthorasā kāṃścidūrubhyāmaparānkapiḥ | kecittasyaiva nādena tatraiva patitā bhuvi ||
English Translation
The monkey strangled some with his chest and some between his thighs. A few fell down dead on the ground hearing his roaring noise.
VR 5.43.14 अनुष्टुप्
ततस्तेष्ववपन्नेषु भूमौ निपतितेषु च । तत्सैन्यमगमत्सर्वं दिशो दशभयार्दितम् ॥
tatasteṣvavapanneṣu bhūmau nipatiteṣu ca | tatsainyamagamatsarvaṃ diśo daśabhayārditam ||
English Translation
And on their being slain or falling on the earth, that army, afflicted with affright, began to fly in all directions.
VR 5.43.15 अनुष्टुप्
विनेदुर्विस्वरं नागा निपेतुर्भुवि वाजिनः । भग्ननीडध्वजच्छत्रैर्भूश्च कीर्णाभवद्रथैः ॥
vinedurvisvaraṃ nāgā nipeturbhuvi vājinaḥ | bhagnanīḍadhvajacchatrairbhūśca kīrṇābhavadrathaiḥ ||
English Translation
The elephants roared in frightful tones, and the steeds fell down on the earth. And the Earth was covered with broken boxes, flag-staffs, and umbrellas, (belonging to the cars), as also with the cars themselves.
VR 5.43.16 वंशस्थम्
स तान्प्रवृद्धान्विनिहत्य राक्षसा;न्महाबलश्चण्डपराक्रमः कपिः । युयुत्सुरन्यैः पुनरेव राक्षसै;स्तदेव वीरोऽभिजगाम तोरणम् ॥
sa tānpravṛddhānvinihatya rākṣasā;nmahābalaścaṇḍaparākramaḥ kapiḥ | yuyutsuranyaiḥ punareva rākṣasai;stadeva vīro'bhijagāma toraṇam ||
English Translation
Having slain those overgrown Rākşasas, that exceedingly powerful and heroic monkey of terrific power, desirous of again coping with other Rākşasas, retraced his steps to the selfsame entrance.
← Previous (Ch. 366) Full Table of Contents Next (Ch. 368) →