Canonical Ref: VR 6.42.37
Metrical Form: पुष्पिताग्रा = [१२: ननरय] १,३ + [१२: नजजरग] २,४
Sanskrit (Devanāgarī)
स तु पवनसुतो निहत्य शत्रुं; क्षतजवहाः सरितश्च संविकीर्य । रिपुवधजनितश्रमो महात्मा; मुदमगमत्कपिभिश्च पूज्यमानः ॥
Roman Transliteration (IAST)
sa tu pavanasuto nihatya śatruṃ; kṣatajavahāḥ saritaśca saṃvikīrya | ripuvadhajanitaśramo mahātmā; mudamagamatkapibhiśca pūjyamānaḥ ||
English Scholarly Translation
That high-souled offspring of the Wind-god, having slain his foes, and come under the influence of fatigue incident to his slaughtering his enemies, having caused rivers of gore to flow (in the field), experienced the excess of joy on being honoured of the monkeys.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
स
Lemma: तद्
POS: pron
तु
Lemma: तु
POS: ind
पवनसुतो
Lemma: पवनसुत
POS: m
निहत्य
Lemma: निहन्
POS: 2. Ā.
शत्रुं
Lemma: शत्रु
POS: m
क्षतजवहाः
Lemma: क्षतज
POS: n
क्षतजवहाः
Lemma: वह
POS: adj
सरितश्च
Lemma: सरित्
POS: f
सरितश्च
Lemma: च
POS: ind
संविकीर्य
Lemma: संविकृ
POS: 6. Ā.
रिपुवधजनितश्रमो
Lemma: रिपु
POS: m
रिपुवधजनितश्रमो
Lemma: वध
POS: m
रिपुवधजनितश्रमो
Lemma: जनय्
POS: 10. Ā.
रिपुवधजनितश्रमो
Lemma: श्रम
POS: m
महात्मा
Lemma: महात्मन्
POS: adj
मुदम्
Lemma: मुद्
POS: f
अगमत्
Lemma: गम्
POS: 6. Ā. • Verb: अगमत्
कपिभिश्च
Lemma: कपि
POS: m
कपिभिश्च
Lemma: च
POS: ind
पूज्यमानः
Lemma: पूजय्
POS: 10. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 6.42.37. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.