Canonical Ref: VR 6.27.3
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
हितबुद्ध्या यदहितं वचः परुषमुच्यते । परपक्षं प्रविश्यैव नैतच्छ्रोत्रगतं मम ॥
Roman Transliteration (IAST)
hitabuddhyā yadahitaṃ vacaḥ paruṣamucyate | parapakṣaṃ praviśyaiva naitacchrotragataṃ mama ||
English Scholarly Translation
The words which, deeming the strength of the enemy as superior, you have harshly spoken, considering it as beneficial, had never before entered my ears.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
हितबुद्ध्या
Lemma: हित
POS: adj
हितबुद्ध्या
Lemma: बुद्धि
POS: f
यद्
Lemma: यद्
POS: pron
अहितं
Lemma: अहित
POS: adj
वचः
Lemma: वचस्
POS: n
परुषम्
Lemma: परुष
POS: adj
उच्यते
Lemma: वच्
POS: 2. P. • Verb: उच्यते
परपक्षं
Lemma: पर
POS: pron
परपक्षं
Lemma: पक्ष
POS: m
प्रविश्यैव
Lemma: प्रविश्
POS: 4. P.
प्रविश्यैव
Lemma: एव
POS: ind
नैतच्छ्रोत्रगतं
Lemma: न
POS: ind
नैतच्छ्रोत्रगतं
Lemma: एतद्
POS: pron
नैतच्छ्रोत्रगतं
Lemma: श्रोत्र
POS: n
नैतच्छ्रोत्रगतं
Lemma: गम्
POS: 6. Ā.
मम
Lemma: मद्
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 6.27.3. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.