Canonical Ref: VR 5.45.38
Metrical Form: वंशस्थम्
Sanskrit (Devanāgarī)
महर्षिभिश्चक्रचरैर्महाव्रतैः; समेत्य भूतैश्च सयक्षपन्नगैः । सुरैश्च सेन्द्रैर्भृशजातविस्मयै;र्हते कुमारे स कपिर्निरीक्षितः ॥
Roman Transliteration (IAST)
maharṣibhiścakracarairmahāvrataiḥ; sametya bhūtaiśca sayakṣapannagaiḥ | suraiśca sendrairbhṛśajātavismayai;rhate kumāre sa kapirnirīkṣitaḥ ||
English Scholarly Translation
When the great vanara dashed Aksha down on to the earth, the king of demons was struck with terror. The great sages who go round the planets, great seers who were observants of vows, yakshas, panagas, suras including Indra all beings collected together and looked at the vanara with awe.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
महर्षिभिश्चक्रचरैर्
Lemma: महत्
POS: adj
महर्षिभिश्चक्रचरैर्
Lemma: ऋषि
POS: m
महर्षिभिश्चक्रचरैर्
Lemma: चक्रचर
POS: m
महाव्रतैः
Lemma: महाव्रत
POS: adj
समेत्य
Lemma: समे
POS: 2. P.
भूतैश्च
Lemma: भूत
POS: mn
भूतैश्च
Lemma: च
POS: ind
सयक्षपन्नगैः
Lemma: स
POS: ind
सयक्षपन्नगैः
Lemma: यक्ष
POS: m
सयक्षपन्नगैः
Lemma: पन्नग
POS: mn
सुरैश्च
Lemma: सुर
POS: m
सुरैश्च
Lemma: च
POS: ind
सेन्द्रैर्
Lemma: स
POS: ind
सेन्द्रैर्
Lemma: इन्द्र
POS: m
भृशजातविस्मयैर्
Lemma: भृश
POS: adj
भृशजातविस्मयैर्
Lemma: जन्
POS: 4. P.
भृशजातविस्मयैर्
Lemma: विस्मय
POS: m
हते
Lemma: हन्
POS: 6. P.
कुमारे
Lemma: कुमार
POS: m
स
Lemma: तद्
POS: pron
कपिर्
Lemma: कपि
POS: m
निरीक्षितः
Lemma: निरीक्ष्
POS: 1. P.
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 5.45.38. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.