Canonical Ref: VR 5.45.20
Metrical Form: वंशस्थम्
Sanskrit (Devanāgarī)
स बालभावाद्युधि वीर्यदर्पितः; प्रवृद्धमन्युः क्षतजोपमेक्षणः । समाससादाप्रतिमं रणे कपिं; गजो महाकूपमिवावृतं तृणैः ॥
Roman Transliteration (IAST)
sa bālabhāvādyudhi vīryadarpitaḥ; pravṛddhamanyuḥ kṣatajopamekṣaṇaḥ | samāsasādāpratimaṃ raṇe kapiṃ; gajo mahākūpamivāvṛtaṃ tṛṇaiḥ ||
English Scholarly Translation
As an elephant approach a deep pit covered over with grass, (Aksa) from a spirit of childishness elated in conflict with his prowess, with his ire heightened, and eyes resembling blood, drew near the monkey in the fleld.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
स
Lemma: तद्
POS: pron
बालभावाद्
Lemma: बाल
POS: m
बालभावाद्
Lemma: भाव
POS: m
युधि
Lemma: युध्
POS: f
वीर्यदर्पितः
Lemma: वीर्य
POS: n
वीर्यदर्पितः
Lemma: दर्पय्
POS: 10. P.
प्रवृद्धमन्युः
Lemma: प्रवृध्
POS: 1. Ā.
प्रवृद्धमन्युः
Lemma: मन्यु
POS: mf
क्षतजोपमेक्षणः
Lemma: क्षतज
POS: n
क्षतजोपमेक्षणः
Lemma: उपम
POS: adj
क्षतजोपमेक्षणः
Lemma: ईक्षण
POS: n
समाससादाप्रतिमं
Lemma: समासद्
POS: 2. P. • Verb: समाससाद
समाससादाप्रतिमं
Lemma: अप्रतिम
POS: adj
रणे
Lemma: रण
POS: m
कपिं
Lemma: कपि
POS: m
गजो
Lemma: गज
POS: m
महाकूपम्
Lemma: महत्
POS: adj
महाकूपम्
Lemma: कूप
POS: mn
इवावृतं
Lemma: इव
POS: ind
इवावृतं
Lemma: आवृ
POS: 5. Ā.
तृणैः
Lemma: तृण
POS: n
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 5.45.20. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.