Canonical Ref: VR 5.1.82
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
तिर्यगूर्ध्वमधश्चैव शक्तिस्ते शैलवर्धितुम् । तस्मात्संचोदयामि त्वामुत्तिष्ठ नगसत्तम ॥
Roman Transliteration (IAST)
tiryagūrdhvamadhaścaiva śaktiste śailavardhitum | tasmātsaṃcodayāmi tvāmuttiṣṭha nagasattama ||
English Scholarly Translation
O mountain, you are capable of expanding yourself upwards, downwards and on they sides. I do command you therefore, O best of mountains, to rise up.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तिर्यग्
Lemma: तिर्यञ्च्
POS: adj
ऊर्ध्वम्
Lemma: ऊर्ध्वम्
POS: ind
अधश्चैव
Lemma: अधस्
POS: ind
अधश्चैव
Lemma: च
POS: ind
अधश्चैव
Lemma: एव
POS: ind
शक्तिस्ते
Lemma: शक्ति
POS: f
शक्तिस्ते
Lemma: त्वद्
POS: pron
शैल
Lemma: शैल
POS: mn
वर्धितुम्
Lemma: वृध्
POS: 6. P.
तस्मात्
Lemma: तद्
POS: pron
संचोदयामि
Lemma: संचोदय्
POS: 10. Ā. • Verb: संचोदयामि
त्वाम्
Lemma: त्वद्
POS: pron
उत्तिष्ठ
Lemma: उत्था
POS: 1. Ā. • Verb: उत्तिष्ठ
नगसत्तम
Lemma: नग
POS: m
नगसत्तम
Lemma: सत्तम
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 5.1.82. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.