Canonical Ref: VR 5.1.102
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
तिष्ठ त्वं हरिशार्दूल मयि विश्रम्य गम्यताम् । तदिदं गन्धवत्स्वादु कन्दमूलफलं बहु । तदास्वाद्य हरिश्रेष्ठ विश्रान्तोऽनुगमिष्यसि ॥
Roman Transliteration (IAST)
tiṣṭha tvaṃ hariśārdūla mayi viśramya gamyatām | tadidaṃ gandhavatsvādu kandamūlaphalaṃ bahu | tadāsvādya hariśreṣṭha viśrānto'nugamiṣyasi ||
English Scholarly Translation
Do you therefore, O best of monkeys, remain here and take rest. And feasting on these many fragrant and sweet fruits and roots, O foremost of monkeys, do you relieve yourself of the toil and proceed.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तिष्ठ
Lemma: स्था
POS: 1. Ā. • Verb: तिष्ठ
त्वं
Lemma: त्वद्
POS: pron
हरिशार्दूल
Lemma: हरि
POS: m
हरिशार्दूल
Lemma: शार्दूल
POS: m
मयि
Lemma: मद्
POS: pron
विश्रम्य
Lemma: विश्रम्
POS: 1. Ā.
गम्यताम्
Lemma: गम्
POS: 6. Ā. • Verb: गम्यताम्
तद्
Lemma: तद्
POS: pron
इदं
Lemma: इदम्
POS: pron
गन्धवत्
Lemma: गन्धवत्
POS: adj
स्वादु
Lemma: स्वादु
POS: adj
कन्दमूलफलं
Lemma: कन्द
POS: mn
कन्दमूलफलं
Lemma: मूल
POS: mn
कन्दमूलफलं
Lemma: फल
POS: n
बहु
Lemma: बहु
POS: adj
तद्
Lemma: तद्
POS: pron
आस्वाद्य
Lemma: आस्वादय्
POS: 10. Ā.
हरिश्रेष्ठ
Lemma: हरि
POS: m
हरिश्रेष्ठ
Lemma: श्रेष्ठ
POS: adj
विश्रान्तो
Lemma: विश्रम्
POS: 1. Ā.
ऽनुगमिष्यसि
Lemma: अनुगम्
POS: 1. Ā. • Verb: अनुगमिष्यसि
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 5.1.102. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.