Canonical Ref: VR 4.62.15
Metrical Form: अपरवक्त्र = [११: ननरलग] १,३ + [१२: नजजर] २,४
Sanskrit (Devanāgarī)
अथ पवनसमानविक्रमाः; प्लवगवराः प्रतिलब्ध पौरुषाः । अभिजिदभिमुखां दिशं ययु;र्जनकसुता परिमार्गणोन्मुखाः ॥
Roman Transliteration (IAST)
atha pavanasamānavikramāḥ; plavagavarāḥ pratilabdha pauruṣāḥ | abhijidabhimukhāṃ diśaṃ yayu;rjanakasutā parimārgaṇonmukhāḥ ||
English Scholarly Translation
Then those foremost of monkeys, in vigour resembling the Wind, getting occasion for displaying their prowess, intent upon searching the Janaka's daughter, set forward towards the quarter crested by Abhijit.* * Abhijitabhimukhan (acc.) Abhijit—the name of a star. Abhijit may also mean-he who is to be conquered. Then the sense would be the region in which Rāvana was.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अथ
Lemma: अथ
POS: ind
पवनसमानविक्रमाः
Lemma: पवन
POS: m
पवनसमानविक्रमाः
Lemma: समान
POS: adj
पवनसमानविक्रमाः
Lemma: विक्रम
POS: m
प्लवगवराः
Lemma: प्लवग
POS: m
प्लवगवराः
Lemma: वर
POS: adj
प्रतिलब्धपौरुषाः
Lemma: प्रतिलभ्
POS: 1. Ā.
प्रतिलब्धपौरुषाः
Lemma: पौरुष
POS: n
अभिजिदभिमुखां
Lemma: अभिजित्
POS: m
अभिजिदभिमुखां
Lemma: अभिमुख
POS: adj
दिशं
Lemma: दिश्
POS: f
ययुर्
Lemma: या
POS: 2. Ā. • Verb: ययुः
जनकसुतापरिमार्गणोन्मुखाः
Lemma: जनकसुता
POS: f
जनकसुतापरिमार्गणोन्मुखाः
Lemma: परिमार्गण
POS: n
जनकसुतापरिमार्गणोन्मुखाः
Lemma: उन्मुख
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 4.62.15. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.