Canonical Ref: VR 3.65.29
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
कालस्य सुमहद्वीर्यं सर्वभूतेषु लक्ष्मण । त्वां च मां च नरव्याघ्र व्यसनैः पश्य मोहितौ । नातिभारोऽस्ति दैवस्य सर्वभुतेषु लक्ष्मण ॥
Roman Transliteration (IAST)
kālasya sumahadvīryaṃ sarvabhūteṣu lakṣmaṇa | tvāṃ ca māṃ ca naravyāghra vyasanaiḥ paśya mohitau | nātibhāro'sti daivasya sarvabhuteṣu lakṣmaṇa ||
English Scholarly Translation
Mighty is the course of Destiny in all creatures, O Lakşmaņa. Do you O best of men, behold even yourself and me stricken with calamity. But O Lakşmaņa it is not very difficult for destiny to afflict all creatures.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
कालस्य
Lemma: काल
POS: m
सुमहद्
Lemma: सु
POS: ind
सुमहद्
Lemma: महत्
POS: adj
वीर्यं
Lemma: वीर्य
POS: n
सर्वभूतेषु
Lemma: सर्व
POS: pron
सर्वभूतेषु
Lemma: भूत
POS: mn
लक्ष्मण
Lemma: लक्ष्मण
POS: m
त्वां
Lemma: त्वद्
POS: pron
च
Lemma: च
POS: ind
मां
Lemma: मद्
POS: pron
च
Lemma: च
POS: ind
नरव्याघ्र
Lemma: नर
POS: m
नरव्याघ्र
Lemma: व्याघ्र
POS: m
व्यसनैः
Lemma: व्यसन
POS: n
पश्य
Lemma: पश्
POS: 4. Ā. • Verb: पश्य
मोहितौ
Lemma: मोहय्
POS: 10. Ā.
नातिभारो
Lemma: न
POS: ind
नातिभारो
Lemma: अतिभार
POS: m
ऽस्ति
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: अस्ति
दैवस्य
Lemma: दैव
POS: n
सर्वभूतेषु
Lemma: सर्व
POS: pron
सर्वभूतेषु
Lemma: भूत
POS: mn
लक्ष्मण
Lemma: लक्ष्मण
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 3.65.29. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.