Canonical Ref: VR 3.62.6
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
दुःखितो हि भवाँल्लोकांस्तेजसा यदि धक्ष्यते । आर्ताः प्रजा नरव्याघ्र क्व नु यास्यन्ति निर्वृतिम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
duḥkhito hi bhavām̐llokāṃstejasā yadi dhakṣyate | ārtāḥ prajā naravyāghra kva nu yāsyanti nirvṛtim ||
English Scholarly Translation
O best of men if you grieve and burn the world with your brilliance, wherefrom will the (ordinary) afflicted people get relief?
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
दुःखितो
Lemma: दुःखित
POS: adj
हि
Lemma: हि
POS: ind
भवांल्
Lemma: भवत्
POS: adj
लोकांस्
Lemma: लोक
POS: m
तेजसा
Lemma: तेजस्
POS: n
यदि
Lemma: यदि
POS: ind
धक्ष्यते
Lemma: दह्
POS: 2. P. • Verb: धक्ष्यते
आर्ताः
Lemma: आर्त
POS: adj
प्रजा
Lemma: प्रजा
POS: f
नरव्याघ्र
Lemma: नर
POS: m
नरव्याघ्र
Lemma: व्याघ्र
POS: m
क्व
Lemma: क्व
POS: ind
नु
Lemma: नु
POS: ind
यास्यन्ति
Lemma: या
POS: 2. Ā. • Verb: यास्यन्ति
निर्वृतिम्
Lemma: निर्वृति
POS: f
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 3.62.6. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.