Canonical Ref: KS 4.35
Metrical Form: वियोगिनी
Sanskrit (Devanāgarī)
कुसुमास्तरणे सहायतां बहुशः सौम्य गतस्त्वमावयोः । कुरु संप्रति तावदाशु मे प्रणिपाताञ्जलियाचितश्चिताम् ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
कुसुमेति ॥ हे सौम्य ! साधो त्वमावयो रतिपञ्चबाणयोर्बहुशो बहुवारं कुसुमास्तरणे पुष्पशयने सहयतां गतः । संप्रति प्रणिपाताञ्जलिना याचितः । अञ्जलिपूर्वकं प्रार्थितः सन्नित्यर्थः । आशु मे चितां काष्ठचयं कुरु कुरुष्व । यथेह तथामुत्रोपकर्तव्यं मित्रेणेत्यर्थः
अन्वयः:
हे सौम्य ! त्वम् आवयोः बहुशः कुसुमास्तरणे सहायतां गतः । सम्प्रति प्रणिपाताऽञ्जलि याचितः (यन्) तावत् आशु मे चितां कुरु ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
कुसुमास्तरणे
Lemma: कुसुम
POS: n
कुसुमास्तरणे
Lemma: आस्तरण
POS: fn
सहायतां
Lemma: सहाय
POS: m
सहायतां
Lemma: ता
POS: f
बहुशः
Lemma: बहुशस्
POS: ind
सौम्य
Lemma: सौम्य
POS: adj
गतस्
Lemma: गम्
POS: 6. Ā.
त्वम्
Lemma: त्वद्
POS: pron
आवयोः
Lemma: मद्
POS: pron
कुरु
Lemma: कृ
POS: 2. Ā. • Verb: कुरु
संप्रति
Lemma: सम्प्रति
POS: ind
तावद्
Lemma: तावत्
POS: ind
आशु
Lemma: आशु
POS: ind
मे
Lemma: मद्
POS: pron
प्रणिपाताञ्जलियाचितश्
Lemma: प्रणिपात
POS: m
प्रणिपाताञ्जलियाचितश्
Lemma: अञ्जलि
POS: m
प्रणिपाताञ्जलियाचितश्
Lemma: याच्
POS: 1. Ā.
चिताम्
Lemma: चिता
POS: f
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 4.35. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.