Canonical Ref: VR 6.18.10
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
ऋक्षवन्तं गिरिश्रेष्ठमध्यास्ते नर्मदां पिबन् । सर्वर्क्षाणामधिपतिर्धूम्रो नामैष यूथपः ॥
Roman Transliteration (IAST)
ṛkṣavantaṃ giriśreṣṭhamadhyāste narmadāṃ piban | sarvarkṣāṇāmadhipatirdhūmro nāmaiṣa yūthapaḥ ||
English Scholarly Translation
"O king! In the midst of these (Vanaras) stands one with frightening eyes and fearful looks, just like Parjanya (RainGod) is surrounded by clouds, is the Lord of all these Bears called Dhumra. He dwells at the great Rkshavana mountain drinking Narmada's (river) water."
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
ऋक्षवन्तं
Lemma: ऋक्षवन्त्
POS: m
गिरिश्रेष्ठम्
Lemma: गिरि
POS: m
गिरिश्रेष्ठम्
Lemma: श्रेष्ठ
POS: adj
अध्यास्ते
Lemma: अध्यास्
POS: 2. P. • Verb: अध्यास्ते
नर्मदां
Lemma: नर्मदा
POS: f
पिबन्
Lemma: पा
POS: 1. Ā.
सर्वर्क्षाणाम्
Lemma: सर्व
POS: pron
सर्वर्क्षाणाम्
Lemma: ऋक्ष
POS: m
अधिपतिर्
Lemma: अधिपति
POS: m
धूम्रो
Lemma: धूम्र
POS: m
नामैष
Lemma: नाम
POS: ind
नामैष
Lemma: एतद्
POS: pron
यूथपः
Lemma: यूथप
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 6.18.10. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.