Canonical Ref: VR 6.4.23
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
हृष्टाः प्रमुदिताः सर्वे सुग्रीवेणाभिपालिताः । आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः । क्ष्वेलन्तो निनदन्तश्च जग्मुर्वै दक्षिणां दिशम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
hṛṣṭāḥ pramuditāḥ sarve sugrīveṇābhipālitāḥ | āplavantaḥ plavantaśca garjantaśca plavaṃgamāḥ | kṣvelanto ninadantaśca jagmurvai dakṣiṇāṃ diśam ||
English Scholarly Translation
Bounding by way of guarding the flanks of the forces, and leaping in front of the army for pioneering, blustering, emitting leonine roars, and uttering cries, the monkeys made towards the south.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
हृष्टाः
Lemma: हृष्
POS: 1. P.
प्रमुदिताः
Lemma: प्रमुद्
POS: 1. P.
सर्वे
Lemma: सर्व
POS: pron
सुग्रीवेणाभिपालिताः
Lemma: सुग्रीव
POS: m
सुग्रीवेणाभिपालिताः
Lemma: अभिपालय्
POS: 10. Ā.
आप्लवन्तः
Lemma: आप्लु
POS: 1. P.
आप्लवन्तः
Lemma: आप्लु
POS: 1. P.
आप्लवन्तः
Lemma: आप्लु
POS: 1. P.
प्लवन्तश्च
Lemma: प्लु
POS: 1. P.
प्लवन्तश्च
Lemma: च
POS: ind
प्लवन्तश्च
Lemma: प्लु
POS: 1. P.
प्लवन्तश्च
Lemma: च
POS: ind
प्लवन्तश्च
Lemma: प्लु
POS: 1. P.
प्लवन्तश्च
Lemma: च
POS: ind
गर्जन्तश्च
Lemma: गर्ज्
POS: 1. Ā.
गर्जन्तश्च
Lemma: च
POS: ind
गर्जन्तश्च
Lemma: गर्ज्
POS: 1. Ā.
गर्जन्तश्च
Lemma: च
POS: ind
गर्जन्तश्च
Lemma: गर्ज्
POS: 1. Ā.
गर्जन्तश्च
Lemma: च
POS: ind
प्लवंगमाः
Lemma: प्लवंगम
POS: m
प्लवंगमाः
Lemma: प्लवंगम
POS: m
प्लवंगमाः
Lemma: प्लवंगम
POS: m
क्ष्वेडन्तो
Lemma: क्ष्विड्
POS: 1. P.
निनदन्तश्च
Lemma: निनद्
POS: 1. P.
निनदन्तश्च
Lemma: च
POS: ind
जग्मुर्
Lemma: गम्
POS: 6. Ā. • Verb: जग्मुः
वै
Lemma: वै
POS: ind
दक्षिणां
Lemma: दक्षिण
POS: adj
दिशम्
Lemma: दिश्
POS: f
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 6.4.23. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.