Canonical Ref: VR 5.31.18
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
स राजा सत्यवाग्देव्या वरदानमनुस्मरन् । मुमोह वचनं श्रुत्वा कैकेय्याः क्रूरमप्रियम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
sa rājā satyavāgdevyā varadānamanusmaran | mumoha vacanaṃ śrutvā kaikeyyāḥ krūramapriyam ||
English Scholarly Translation
The monarch was truthful and remembering his vow and hearing the unpleasant and vile words of Kaikeyi lost himself (in grief).
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
स
Lemma: तद्
POS: pron
राजा
Lemma: राजन्
POS: m
सत्यवाग्
Lemma: सत्य
POS: adj
सत्यवाग्
Lemma: वाच्
POS: f
देव्या
Lemma: देवी
POS: f
वरदानम्
Lemma: वर
POS: mn
वरदानम्
Lemma: दान
POS: n
अनुस्मरन्
Lemma: अनुस्मृ
POS: 1. Ā.
मुमोह
Lemma: मुह्
POS: 4. Ā. • Verb: मुमोह
वचनं
Lemma: वचन
POS: n
श्रुत्वा
Lemma: श्रु
POS: 4. P.
कैकेय्याः
Lemma: कैकेयी
POS: f
क्रूरम्
Lemma: क्रूर
POS: adj
अप्रियम्
Lemma: अप्रिय
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 5.31.18. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.