Canonical Ref: VR 4.53.14
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
स्वल्पं हि कृतमिन्द्रेण क्षिपता ह्यशनिं पुरा । लक्ष्मणो निशितैर्बाणैर्भिन्द्यात्पत्रपुटं यथा । लक्ष्मणस्य च नाराचा बहवः सन्ति तद्विधाः ॥
Roman Transliteration (IAST)
svalpaṃ hi kṛtamindreṇa kṣipatā hyaśaniṃ purā | lakṣmaṇo niśitairbāṇairbhindyātpatrapuṭaṃ yathā | lakṣmaṇasya ca nārācā bahavaḥ santi tadvidhāḥ ||
English Scholarly Translation
Formerly this was cleft a little by Indra, with his thunderbolt hurled (against it);* but now Lakṣmaṇa would pierce it like a leaf-stalk, by means of his keen arrows. *The commentator interprets the passage differently: Formerly Indra did a little damage herein-i.e. merely slew Maya, the architect of the mansion. This is ingenuity. I give the plain sense.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
स्वल्पं
Lemma: सु
POS: ind
स्वल्पं
Lemma: अल्प
POS: adj
हि
Lemma: हि
POS: ind
कृतम्
Lemma: कृ
POS: 2. Ā.
इन्द्रेण
Lemma: इन्द्र
POS: m
क्षिपता
Lemma: क्षिप्
POS: 6. Ā.
ह्य्
Lemma: हि
POS: ind
अशनिं
Lemma: अशनि
POS: mf
पुरा
Lemma: पुरा
POS: ind
लक्ष्मणो
Lemma: लक्ष्मण
POS: m
निशितैर्
Lemma: निशा
POS: 3. Ā.
बाणैर्
Lemma: बाण
POS: m
भिन्द्यात्
Lemma: भिद्
POS: 6. P. • Verb: भिन्द्यात्
पत्त्रपुटं
Lemma: पत्त्र
POS: mn
पत्त्रपुटं
Lemma: पुट
POS: mn
यथा
Lemma: यथा
POS: ind
लक्ष्मणस्य
Lemma: लक्ष्मण
POS: m
च
Lemma: च
POS: ind
नाराचा
Lemma: नाराच
POS: m
बहवः
Lemma: बहु
POS: adj
सन्ति
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: सन्ति
तद्विधाः
Lemma: तद्विध
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 4.53.14. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.