Canonical Ref: VR 3.48.9
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
राजा धर्मश्च कामश्च द्रव्याणां चोत्तमो निधिः । धर्मः शुभं वा पापं वा राजमूलं प्रवर्तते ॥
Roman Transliteration (IAST)
rājā dharmaśca kāmaśca dravyāṇāṃ cottamo nidhiḥ | dharmaḥ śubhaṃ vā pāpaṃ vā rājamūlaṃ pravartate ||
English Scholarly Translation
The king is the virtue, the king is the desire and the king is the prime jewel of all subjects. Virtue, desire or sin-every thing ariseth from the king.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
राजा
Lemma: राजन्
POS: m
धर्मश्
Lemma: धर्म
POS: mn
च
Lemma: च
POS: ind
कामश्
Lemma: काम
POS: m
च
Lemma: च
POS: ind
द्रव्याणां
Lemma: द्रव्य
POS: n
चोत्तमो
Lemma: च
POS: ind
चोत्तमो
Lemma: उत्तम
POS: adj
निधिः
Lemma: निधि
POS: m
धर्मः
Lemma: धर्म
POS: mn
शुभं
Lemma: शुभ
POS: n
वा
Lemma: वा
POS: ind
पापं
Lemma: पाप
POS: n
वा
Lemma: वा
POS: ind
राजमूलं
Lemma: राज
POS: m
राजमूलं
Lemma: मूल
POS: mn
प्रवर्तते
Lemma: प्रवृत्
POS: 1. Ā. • Verb: प्रवर्तते
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 3.48.9. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.