Canonical Ref: VR 3.1.18
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
इन्द्रस्यैव चतुर्भागः प्रजा रक्षति राघव । राजा तस्माद्वनान्भोगान्भुङ्क्ते लोकनमस्कृतः ॥
Roman Transliteration (IAST)
indrasyaiva caturbhāgaḥ prajā rakṣati rāghava | rājā tasmādvanānbhogānbhuṅkte lokanamaskṛtaḥ ||
English Scholarly Translation
O Rama, in this world a king is considered the fourth part of Indra as he protects the people. Therefore, he is respected and he enjoys the choicest pleasures of life.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
इन्द्रस्येव
Lemma: इन्द्र
POS: m
इन्द्रस्येव
Lemma: इव
POS: ind
चतुर्भागः
Lemma: चतुर्भाग
POS: m
प्रजा
Lemma: प्रजा
POS: f
रक्षति
Lemma: रक्ष्
POS: 4. P. • Verb: रक्षति
राघव
Lemma: राघव
POS: m
राजा
Lemma: राजन्
POS: m
तस्माद्
Lemma: तस्मात्
POS: ind
वरान्
Lemma: वर
POS: adj
भोगान्
Lemma: भोग
POS: m
भुङ्क्ते
Lemma: भुज्
POS: 6. P. • Verb: भुङ्क्ते
लोकनमस्कृतः
Lemma: लोक
POS: m
लोकनमस्कृतः
Lemma: नमस्कृ
POS: 8. Ā.
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 3.1.18. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.