Canonical Ref: VR 2.34.28
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
सीताया वचनं श्रुत्वा कौसल्या हृदयंगमम् । शुद्धसत्त्वा मुमोचाश्रु सहसा दुःखहर्षजम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
sītāyā vacanaṃ śrutvā kausalyā hṛdayaṃgamam | śuddhasattvā mumocāśru sahasā duḥkhaharṣajam ||
English Scholarly Translation
Listening to the heartstirring words of Sita, Kausalya with her heart so pure burst instantaneously into tears of joy and grief.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
सीताया
Lemma: सीता
POS: f
वचनं
Lemma: वचन
POS: n
श्रुत्वा
Lemma: श्रु
POS: 4. P.
कौसल्या
Lemma: कौसल्या
POS: f
हृदयंगमम्
Lemma: हृदयंगम
POS: adj
शुद्धसत्त्वा
Lemma: शुद्ध
POS: adj
शुद्धसत्त्वा
Lemma: सत्त्व
POS: n
मुमोचाश्रु
Lemma: मुच्
POS: 6. Ā. • Verb: मुमोच
मुमोचाश्रु
Lemma: अश्रु
POS: mn
सहसा
Lemma: सहसा
POS: ind
दुःखहर्षजम्
Lemma: दुःख
POS: n
दुःखहर्षजम्
Lemma: हर्ष
POS: m
दुःखहर्षजम्
Lemma: ज
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.34.28. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.