Canonical Ref: KS 4.7
Metrical Form: वियोगिनी
Sanskrit (Devanāgarī)
कृतवानसि विप्रियं न मे प्रतिकूलं न च ते मया कृतम् । किमकारणमेव दर्शनं विलपन्त्यै रतये न दीयते ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
कृतेति । हे प्रिय, त्वं मे मम विप्रियमप्रियं कृतवान्नासि । मया च ते तव प्रतिकूलमप्रियं न कृतम् । अकारणं निष्कारणमेव । परस्परापकाररूपकारणाभावेऽपीत्यर्थः । क्रियाविशेषणमेतत् । विलपन्त्यै । त्वद्दर्शनार्थिन्या अपीति भावः । रतये किं कथं दर्शनं न दीयते । क्रियाग्रहणाच्चतुर्थी
अन्वयः:
(हे प्रिय !) (त्वम्) मे विप्रियं कृतवान् न असि, मया च ते प्रतिकूलं न कृतम् । अकारणम् एव विलपन्त्यै रतये किं दर्शनं न दीयते ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
कृतवान्
Lemma: कृ
POS: 2. Ā.
असि
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: असि
विप्रियं
Lemma: विप्रिय
POS: n
न
Lemma: न
POS: ind
मे
Lemma: मद्
POS: pron
प्रतिकूलं
Lemma: प्रतिकूल
POS: adj
न
Lemma: न
POS: ind
च
Lemma: च
POS: ind
ते
Lemma: त्वद्
POS: pron
मया
Lemma: मद्
POS: pron
कृतम्
Lemma: कृ
POS: 2. Ā.
किम्
Lemma: क
POS: pron
अकारणम्
Lemma: अकारण
POS: n
एव
Lemma: एव
POS: ind
दर्शनं
Lemma: दर्शन
POS: n
विलपन्त्यै
Lemma: विलप्
POS: 4. P.
रतये
Lemma: रति
POS: f
न
Lemma: न
POS: ind
दीयते
Lemma: दा
POS: 1. Ā. • Verb: दीयते
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 4.7. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.