Canonical Ref: KS 4.38
Metrical Form: वियोगिनी
Sanskrit (Devanāgarī)
परलोकविधौ च माधव स्मरमुद्दिश्य विलोलपल्लवाः । निवपेः सहकारमञ्जरीः प्रियचूतप्रसवो हि ते सखा ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
परलोकेति ॥ किंच हे माधव वसन्त ! परलोकविधौ पिण्डोदकादिकर्मणि स्मरमुद्दिश्य विलोलाः पल्लवा यासु ताः सहकारमञ्जरीश्चूतवल्लरीर्निर्वपेर्देहि । हि यस्मात्कारणात्ते सखा स्मरः प्रियाश्चूतप्रसवा यस्य स तथोक्तः
अन्वयः:
हे माघव ! परलोकविधौ स्मरम् उद्दिश्य विलोलपल्लवाः सहकारमञ्जरीः निवपेः, हि ते सखा प्रियचूतप्रसवः ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
परलोकविधौ
Lemma: पर
POS: pron
परलोकविधौ
Lemma: लोक
POS: m
परलोकविधौ
Lemma: विधि
POS: m
च
Lemma: च
POS: ind
माधव
Lemma: माधव
POS: m
स्मरम्
Lemma: स्मर
POS: m
उद्दिश्य
Lemma: उद्दिश्
POS: 6. Ā.
विलोलपल्लवाः
Lemma: विलोल
POS: adj
विलोलपल्लवाः
Lemma: पल्लव
POS: mn
निवपेः
Lemma: निवप्
POS: 1. P. • Verb: निवपेः
सहकारमञ्जरीः
Lemma: सहकार
POS: m
सहकारमञ्जरीः
Lemma: मञ्जरी
POS: f
प्रियचूतप्रसवो
Lemma: प्रिय
POS: adj
प्रियचूतप्रसवो
Lemma: चूत
POS: m
प्रियचूतप्रसवो
Lemma: प्रसव
POS: m
हि
Lemma: हि
POS: ind
ते
Lemma: त्वद्
POS: pron
सखा
Lemma: सखि
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 4.38. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.