Canonical Ref: VR 5.50.8
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
कथं च धर्मार्थविनीतबुद्धिः; परावरप्रत्ययनिश्चितार्थः । भवद्विधः कोपवशे हि तिष्ठे;त्कोपं नियच्छन्ति हि सत्त्ववन्तः ॥
Roman Transliteration (IAST)
kathaṃ ca dharmārthavinītabuddhiḥ; parāvarapratyayaniścitārthaḥ | bhavadvidhaḥ kopavaśe hi tiṣṭhe;tkopaṃ niyacchanti hi sattvavantaḥ ||
English Scholarly Translation
Why dose one like you, having one's intelligence rendered meek respects righteousness and profit, and capable of proceeding on certain decisions on the merits or otherwise of things, come under the sway of passion? Those possessed of power never give way to anger.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
कथं
Lemma: कथम्
POS: ind
च
Lemma: च
POS: ind
धर्मार्थविनीतबुद्धिः
Lemma: धर्म
POS: mn
धर्मार्थविनीतबुद्धिः
Lemma: अर्थ
POS: mn
धर्मार्थविनीतबुद्धिः
Lemma: विनी
POS: 1. Ā.
धर्मार्थविनीतबुद्धिः
Lemma: बुद्धि
POS: f
परावरप्रत्ययनिश्चितार्थः
Lemma: परावर
POS: n
परावरप्रत्ययनिश्चितार्थः
Lemma: प्रत्यय
POS: m
परावरप्रत्ययनिश्चितार्थः
Lemma: निश्चि
POS: 5. Ā.
परावरप्रत्ययनिश्चितार्थः
Lemma: अर्थ
POS: mn
भवद्विधः
Lemma: भवद्विध
POS: adj
कोपवशे
Lemma: कोप
POS: m
कोपवशे
Lemma: वश
POS: m
हि
Lemma: हि
POS: ind
तिष्ठेत्
Lemma: स्था
POS: 1. Ā. • Verb: तिष्ठेत्
कोपं
Lemma: कोप
POS: m
नियच्छन्ति
Lemma: नियम्
POS: 1. Ā. • Verb: नियच्छन्ति
हि
Lemma: हि
POS: ind
सत्त्ववन्तः
Lemma: सत्त्ववत्
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 5.50.8. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.