Canonical Ref: VR 5.18.22
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
प्रतिकर्माभिसंयुक्ता दाक्षिण्येन वरानने । भुङ्क्ष्व भोगान्यथाकामं पिब भीरु रमस्व च । यथेष्टं च प्रयच्छ त्वं पृथिवीं वा धनानि च ॥
Roman Transliteration (IAST)
pratikarmābhisaṃyuktā dākṣiṇyena varānane | bhuṅkṣva bhogānyathākāmaṃ piba bhīru ramasva ca | yatheṣṭaṃ ca prayaccha tvaṃ pṛthivīṃ vā dhanāni ca ||
English Scholarly Translation
O timid damsel, do you, at your pleasure, enjoy all sorts of comforts and luxuries, and do you, as you desirest, confer wealth and land on others.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
प्रतिकर्माभिसंयुक्ता
Lemma: प्रतिकर्मन्
POS: n
प्रतिकर्माभिसंयुक्ता
Lemma: अभिसंयुज्
POS: 7. P.
दाक्षिण्येन
Lemma: दाक्षिण्य
POS: n
वरानने
Lemma: वर
POS: adj
वरानने
Lemma: आनन
POS: n
भुङ्क्ष्व
Lemma: भुज्
POS: 6. P. • Verb: भुङ्क्ष्व
भोगान्
Lemma: भोग
POS: m
यथाकामं
Lemma: यथाकाम
POS: adj
पिब
Lemma: पा
POS: 1. Ā. • Verb: पिब
भीरु
Lemma: भीरु
POS: adj
रमस्व
Lemma: रम्
POS: 4. Ā. • Verb: रमस्व
च
Lemma: च
POS: ind
यथेष्टं
Lemma: यथेष्ट
POS: adj
च
Lemma: च
POS: ind
प्रयच्छ
Lemma: प्रयम्
POS: 1. Ā. • Verb: प्रयच्छ
त्वं
Lemma: त्वद्
POS: pron
पृथिवीं
Lemma: पृथिवी
POS: f
वा
Lemma: वा
POS: ind
धनानि
Lemma: धन
POS: n
च
Lemma: च
POS: ind
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 5.18.22. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.