Canonical Ref: VR 4.11.52
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
आर्द्रः समांसप्रत्यग्रः क्षिप्तः कायः पुरा सखे । लघुः संप्रति निर्मांसस्तृणभूतश्च राघव । नात्र शक्यं बलं ज्ञातुं तव वा तस्य वाधिकम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
ārdraḥ samāṃsapratyagraḥ kṣiptaḥ kāyaḥ purā sakhe | laghuḥ saṃprati nirmāṃsastṛṇabhūtaśca rāghava | nātra śakyaṃ balaṃ jñātuṃ tava vā tasya vādhikam ||
English Scholarly Translation
'O friend, when Vali my brother flung the body, he was tired and intoxicated and the body was fresh with flesh (meaning heavy), but now, O Delight of the Raghu race, it is fleshless and light like a bunch of (dry) grass (for) which you could throw it playfully.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
आर्द्रः
Lemma: आर्द्र
POS: adj
समांसप्रत्यग्रः
Lemma: स
POS: ind
समांसप्रत्यग्रः
Lemma: मांस
POS: n
समांसप्रत्यग्रः
Lemma: प्रत्यग्र
POS: adj
क्षिप्तः
Lemma: क्षिप्
POS: 6. Ā.
कायः
Lemma: काय
POS: m
पुरा
Lemma: पुरा
POS: ind
सखे
Lemma: सखि
POS: m
लघुः
Lemma: लघु
POS: adj
सम्प्रति
Lemma: सम्प्रति
POS: ind
निर्मांसस्
Lemma: निर्मांस
POS: adj
तृणभूतश्
Lemma: तृण
POS: n
तृणभूतश्
Lemma: भू
POS: 1. Ā.
च
Lemma: च
POS: ind
राघव
Lemma: राघव
POS: m
नात्र
Lemma: न
POS: ind
नात्र
Lemma: अत्र
POS: ind
शक्यं
Lemma: शक्य
POS: adj
बलं
Lemma: बल
POS: mn
ज्ञातुं
Lemma: ज्ञा
POS: 4. Ā.
तव
Lemma: त्वद्
POS: pron
वा
Lemma: वा
POS: ind
तस्य
Lemma: तद्
POS: pron
वाधिकम्
Lemma: वा
POS: ind
वाधिकम्
Lemma: अधिक
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 4.11.52. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.