रोचते मे सुकुमारः प्रयोगः किं वा शकुन्तला भणति ।
किं नियोगो वां विकल्प्यते ।
तेन ह्यात्मन उपन्यासपूर्वं चिन्तय तावत्किमपि ललितपदबन्धनम् ।
हला चिन्तयाम्यहम् ।अवधीरणाभीरुकं पुनर्वेपते मे हृदयम् ।
(सहर्षम्)
अयं स ते तिष्ठति संगमोत्सुको विशङ्कसे भीरु यतोऽवधीरणाम् । लभेत वा प्रार्थयिता न वा श्रियम् श्रिया दुरापः कथमीप्सितो भवेत् ॥
अयि आत्मगुणावमानिनि क इदानीं शरीरनिर्वापयित्री शारदीं ज्योत्स्नां पटान्तेन वारयति ।
(सस्मितम्) नियोजितेदानीमस्मि । (इत्युपविष्टां चिन्तयति)
स्थाने खलु विस्मृत निमेषेण चक्षुषा प्रियामवलोकयामि । यतः
उन्नमितैकभ्रूलतमाननमस्याः पदानि रचयन्त्याः । कण्टकितेन प्रथयति मयनुरागं कपोलेन ॥
हला चिन्तितं मया गीतवस्तु ।असंनिहितानि पुनर्लेखनसाधनानि ।
एतस्मिञ्शुकोदरसुकुमारे नलिनीपत्रे नखैर्निक्षिप्तवर्णं कुरु ।
(यथोक्तं रूपयित्वा) हला शृणुतमिदानीं संगतार्थं न वेति ।
अवहिते स्वः ।
(वाचयति)
तव न जाने हृदयं मम पुनः कामो दिवा अपि रात्रावपि । निर्घृण तपति बलीयस्त्वयि वृत्तमनोरथाया अङ्गानि ॥
(सहसोपसृत्य)
तपति तनुगात्रि मदनस्त्वामनिशं मां पुनर्दहत्येव । ग्लपयति यथा शशाङ्कं न तथा हि कुमुद्वतीं दिवसः ॥
(विलोक्य सहर्षमुत्थाय) स्वागतमविलम्बिनो मनोरथस्य ।
(शकुन्तलाभ्युत्थातुमिच्छति)
अलमलमायासेन ।
संदष्टसुकुमशयनान्याशुक्तान्तबिसभङ्गसुरभीणि । गुरुपरितापानि न ते गात्राण्युपचारमर्हन्ति ॥
इतः शिलातलैकदेशमलंकरोतु वयस्यः ।
(राजोपविशति । शकुन्तला सलज्जा तिष्ठति)
द्वयोरपि युवयोरन्योन्यानुरागः प्रत्यक्षः । सखीस्नेहः पुनर्मां पुनरुक्तवादिनीं करोति ।
भद्रे नैतत्पर्हार्यम् । विवक्षितं ह्यनुक्तमनुतापं जनयति ।
आपन्नस्य विषयनिवासिनो जनस्यार्तिहरेण राज्ञा भवितव्यमित्येष वो धर्मः ।
नास्मात्परम् ।
तेन हीयमावयोः प्रियसखी त्वामुद्दिश्य इदमवस्थान्तरं भगवता मदनेनारोपिता । तदर्हस्यभ्युपपत्त्या जीवितमस्या अवलम्बितुम् ।
भद्रे साधारणोऽयं प्रणयः । सर्वथानुगृहीतोऽस्मि ।