ब्राह्मणांस्तर्पयित्वा तु स्तम्भानुत्थापयेत्ततः ।अचलं चाप्यकम्पञ्च तथैवावलितं पुनः ॥
brāhmaṇāṃstarpayitvā tu stambhānutthāpayettataḥ ।acalaṃ cāpyakampañca tathaivāvalitaṃ punaḥ ॥
स्तम्भस्योत्थापने सम्यग्दोषा ह्येते प्रकीर्तिताः ।अवृष्टिरुक्ता चलने वलने मृत्युतो भयम् ॥
stambhasyotthāpane samyagdoṣā hyete prakīrtitāḥ ।avṛṣṭiruktā calane valane mṛtyuto bhayam ॥
कम्पने परचक्रात्तु भयं भवति दारुणम् । दोषैरेतैर्विहीनं तु स्तम्भमुत्थापयेच्छिवम् ॥
kampane paracakrāttu bhayaṃ bhavati dāruṇam । doṣairetairvihīnaṃ tu stambhamutthāpayecchivam ॥
पवित्रे ब्राह्मणस्तम्भे दातव्या दक्षिणा च गौः । शेषाणां भोजनं कार्यं स्थापने कर्तृसंश्रयम् ॥
pavitre brāhmaṇastambhe dātavyā dakṣiṇā ca gauḥ । śeṣāṇāṃ bhojanaṃ kāryaṃ sthāpane kartṛsaṃśrayam ॥
मन्त्रपूतं च तद्देयं नाट्याचार्येण धीमता । पुरोहितं नृपं चैव भोजयेन्मधुपायसैः ॥
mantrapūtaṃ ca taddeyaṃ nāṭyācāryeṇa dhīmatā । purohitaṃ nṛpaṃ caiva bhojayenmadhupāyasaiḥ ॥
कर्तॄनापि तथा सर्वान्कृसरां लवणोत्तराम् । सर्वमेवं विधिं कृत्वा सर्वातोद्यैः प्रवादितैः ॥
kartṝnāpi tathā sarvānkṛsarāṃ lavaṇottarām । sarvamevaṃ vidhiṃ kṛtvā sarvātodyaiḥ pravāditaiḥ ॥
अभिमन्त्र्य यथान्यायं स्तम्भानुत्थापयेच्छुचिः ।ऽयथाऽचलो गिरिर्मेरुर्हिमवांश्च महाबलः ॥
abhimantrya yathānyāyaṃ stambhānutthāpayecchuciḥ ।'yathā'calo girirmerurhimavāṃśca mahābalaḥ ॥
जयावहो नरेन्द्रस्य तथा त्वमचलो भवऽ । स्तम्भद्वारं च भित्तिं च नेपथ्यगृहमेव च ॥
jayāvaho narendrasya tathā tvamacalo bhava' । stambhadvāraṃ ca bhittiṃ ca nepathyagṛhameva ca ॥
एवमुत्थापयेतज्ज्ञो विधिदृष्टेन कर्मणा । रङ्गपीठस्य पार्श्वे तु कर्तव्या मत्तवारणी ॥
evamutthāpayetajjño vidhidṛṣṭena karmaṇā । raṅgapīṭhasya pārśve tu kartavyā mattavāraṇī ॥
चतुस्तम्भसमायुक्ता रङ्गपीठप्रमाणतः ।अध्यर्धहस्तोत्सेधेन कर्तव्या मत्तवारणी ॥
catustambhasamāyuktā raṅgapīṭhapramāṇataḥ ।adhyardhahastotsedhena kartavyā mattavāraṇī ॥
उत्सेधेन तयोस्तुल्यं कर्तव्यं रङ्गमण्डपम् । तस्यां माल्यं च धूपं च गन्धं वस्त्रं तथैव च ॥
utsedhena tayostulyaṃ kartavyaṃ raṅgamaṇḍapam । tasyāṃ mālyaṃ ca dhūpaṃ ca gandhaṃ vastraṃ tathaiva ca ॥
नानावर्णानि देयानि तथा भूतप्रियो बलिः ।आयसं तत्र दातव्यं स्तम्भानां कुशैलैरधः ॥
nānāvarṇāni deyāni tathā bhūtapriyo baliḥ ।āyasaṃ tatra dātavyaṃ stambhānāṃ kuśailairadhaḥ ॥
भोजने कृसराश्चैव दातव्यं ब्राह्मणाशनम् ।एवं विधिपुरस्कारैः कर्तव्या मत्तवारणी ॥
bhojane kṛsarāścaiva dātavyaṃ brāhmaṇāśanam ।evaṃ vidhipuraskāraiḥ kartavyā mattavāraṇī ॥
रङ्गपीठं ततः कार्यं विधिदृष्टेण कर्मणा । रङ्गशीर्षस्तु कर्तव्यं षड्दारुकसमन्वितम् ॥
raṅgapīṭhaṃ tataḥ kāryaṃ vidhidṛṣṭeṇa karmaṇā । raṅgaśīrṣastu kartavyaṃ ṣaḍdārukasamanvitam ॥
कार्यं द्वारद्वयं चात्र नेपथ्यगृहकस्य तु । पूरणे मृत्तिका चात्र कृष्णा देया प्रयत्नतः ॥
kāryaṃ dvāradvayaṃ cātra nepathyagṛhakasya tu । pūraṇe mṛttikā cātra kṛṣṇā deyā prayatnataḥ ॥
लाङ्गलेन समुत्कृष्य निर्लोष्टतृणशर्करम् । लाङ्गले शुद्धवर्णो तु धुर्यो योज्यौ प्रयत्नतः ॥
lāṅgalena samutkṛṣya nirloṣṭatṛṇaśarkaram । lāṅgale śuddhavarṇo tu dhuryo yojyau prayatnataḥ ॥
कर्तारः पुरुषश्चात्र येऽङ्गदोषविविर्जिताः ।अहीनाङ्गैश्च वोढव्या मृत्तिका पिटकैर्नवैः ॥
kartāraḥ puruṣaścātra ye'ṅgadoṣavivirjitāḥ ।ahīnāṅgaiśca voḍhavyā mṛttikā piṭakairnavaiḥ ॥
एवंविधैः प्रकर्तव्यं रङ्गशीर्षं प्रयत्नतः । कूर्मपृष्ठं न कर्तव्यं मत्स्यपृष्ठं तथैव च ॥
evaṃvidhaiḥ prakartavyaṃ raṅgaśīrṣaṃ prayatnataḥ । kūrmapṛṣṭhaṃ na kartavyaṃ matsyapṛṣṭhaṃ tathaiva ca ॥
शुद्धादर्शतलाकारं रङ्गशीर्षं प्रशस्यते । रत्नानि चात्र देयानि पूर्वे वज्रं विचक्षणैः ॥
śuddhādarśatalākāraṃ raṅgaśīrṣaṃ praśasyate । ratnāni cātra deyāni pūrve vajraṃ vicakṣaṇaiḥ ॥
वैडूर्यं दक्षिणे पार्श्वे स्फटिकं पश्चिमे तथा । प्रवालमुत्तरे चैव मध्ये तु कनकं भवेत् ॥
vaiḍūryaṃ dakṣiṇe pārśve sphaṭikaṃ paścime tathā । pravālamuttare caiva madhye tu kanakaṃ bhavet ॥
एवं रङ्गशिरः कृत्वा दारुकर्म प्रयोजयेत् ।ऊहप्रत्यूहसंयुक्तः नानाशिल्पप्रयोजितम् ॥
evaṃ raṅgaśiraḥ kṛtvā dārukarma prayojayet ।ūhapratyūhasaṃyuktaḥ nānāśilpaprayojitam ॥
नानासञ्जवनोपेतं बहुव्यालोपशोभितम् । ससालभञ्जिकाभिश्च समन्तात्समलङ्कृतम् ॥
nānāsañjavanopetaṃ bahuvyālopaśobhitam । sasālabhañjikābhiśca samantātsamalaṅkṛtam ॥
निर्व्यूहकुहरोपेतं नानाग्रथितवेदिकम् । नानाविन्याससंयुक्तं चित्रजालगवाक्षकम् ॥
nirvyūhakuharopetaṃ nānāgrathitavedikam । nānāvinyāsasaṃyuktaṃ citrajālagavākṣakam ॥
सुपीठधारिणीयुक्तं कपोतालीसमाकुलम् । नानाकुट्टिमविन्यस्तैः स्तम्भैश्चाप्युपशोभितम् ॥
supīṭhadhāriṇīyuktaṃ kapotālīsamākulam । nānākuṭṭimavinyastaiḥ stambhaiścāpyupaśobhitam ॥
एवं काष्ठविधिं कृत्वा भित्तिकर्म प्रयोजयेत् । स्तम्भं वा नागदन्तं वा वातायनमथापि वा ॥
evaṃ kāṣṭhavidhiṃ kṛtvā bhittikarma prayojayet । stambhaṃ vā nāgadantaṃ vā vātāyanamathāpi vā ॥
कोणं वा सप्रतिद्वारं द्वारविद्धं न कारयेत् । कार्यः शैलगुहाकारो द्विभूमिर्नाट्यमण्डपः ॥
koṇaṃ vā sapratidvāraṃ dvāraviddhaṃ na kārayet । kāryaḥ śailaguhākāro dvibhūmirnāṭyamaṇḍapaḥ ॥
मन्दवातायनोपेतो निर्वातो धीरशब्दवान् । तस्मान्निवातः कर्तव्यः कर्तृभिर्नाट्यमण्डपः ॥
mandavātāyanopeto nirvāto dhīraśabdavān । tasmānnivātaḥ kartavyaḥ kartṛbhirnāṭyamaṇḍapaḥ ॥
गम्भीरस्वरता येन कुतपस्य भविष्यति । भित्तिकर्मविधिं कृत्वा भित्तिलेपं प्रदापयेत् ॥
gambhīrasvaratā yena kutapasya bhaviṣyati । bhittikarmavidhiṃ kṛtvā bhittilepaṃ pradāpayet ॥
सुधाकर्म बहिस्तस्य विधातव्यं प्रयत्नतः । भित्तिष्वथ विलिप्तासु परिमृष्टासु सर्वतः ॥
sudhākarma bahistasya vidhātavyaṃ prayatnataḥ । bhittiṣvatha viliptāsu parimṛṣṭāsu sarvataḥ ॥
समासु जातशोभासु चित्रकर्म प्रयोजयेत् । चित्रकर्मणि चालेख्याः पुरुषाः स्रीजनास्तथा ॥
samāsu jātaśobhāsu citrakarma prayojayet । citrakarmaṇi cālekhyāḥ puruṣāḥ srījanāstathā ॥
