Canonical Ref: KS 7.35
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
दिवापि निष्ठ्यूतमरीचिभासा बाल्यादनाविष्कृतलाञ्छनेन । चन्द्रेण नित्यं प्रतिभिन्नमौलेश्चूडामणेः किं ग्रहणं हरस्य ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
दिवापीति । दिवा दिनेऽपि निष्ठ्यूता उदीर्णा मरीचिभासः किरणकान्तयो यस्य तेन बाल्यादल्पतनुत्वादनाविष्कृतलाञ्छनेन । अदृश्यमानकलङ्केत्यर्थः । चन्द्रेण नित्यं सर्वदा प्रतिभिन्नमौलेः संगतमुकुटस्य हरस्य चूडामणेर्ग्रहणं स्वीकारः किं किमर्थम् । चन्द्रचूडामणेर्देवस्य किमन्यैश्चूडामणिभिरति भावः
अन्वयः:
दिवा अपि निष्ठ्यूतमरीचिभासा बाल्यात् अनाविष्कृतलाञ्छनेन चन्द्रेण नित्यं प्रतिभिन्नमौलेः हरस्य चूडामणेः ग्रहणं किम् ?
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
दिवापि
Lemma: दिव्
POS: m
दिवापि
Lemma: अपि
POS: ind
निष्ठ्यूतमरीचिभासा
Lemma: निष्ठीव्
POS: 1. P.
निष्ठ्यूतमरीचिभासा
Lemma: मरीचि
POS: m
निष्ठ्यूतमरीचिभासा
Lemma: भास्
POS: fn
बाल्याद्
Lemma: बाल्य
POS: n
अनाविष्कृतलाञ्छनेन
Lemma: अनाविष्कृत
POS: adj
अनाविष्कृतलाञ्छनेन
Lemma: लाञ्छन
POS: n
चन्द्रेण
Lemma: चन्द्र
POS: m
नित्यं
Lemma: नित्यम्
POS: ind
प्रतिभिन्नमौलेश्
Lemma: प्रतिभिद्
POS: 7. P.
प्रतिभिन्नमौलेश्
Lemma: मौलि
POS: mf
चूडामणेः
Lemma: चूडामणि
POS: m
किं
Lemma: क
POS: pron
ग्रहणं
Lemma: ग्रहण
POS: n
हरस्य
Lemma: हर
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 7.35. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.