Canonical Ref: VR 5.46.47
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
अथेन्द्रजित्तं द्रुमचीरबन्धं; विचार्य वीरः कपिसत्तमं तम् । विमुक्तमस्त्रेण जगाम चिन्ता;मन्येन बद्धो ह्यनुवर्ततेऽस्त्रम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
athendrajittaṃ drumacīrabandhaṃ; vicārya vīraḥ kapisattamaṃ tam | vimuktamastreṇa jagāma cintā;manyena baddho hyanuvartate'stram ||
English Scholarly Translation
Then the heroic Indrajit coming to know that the foremost of the monkeys bound by bark ropes was released from the bondage of Brahmastra, thought, 'indeed the divine weapon does not tolerate other bonds, so the vanara is released'.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अथेन्द्रजित्
Lemma: अथ
POS: ind
अथेन्द्रजित्
Lemma: इन्द्रजित्
POS: m
तं
Lemma: तद्
POS: pron
द्रुमचीरबन्धं
Lemma: द्रुम
POS: m
द्रुमचीरबन्धं
Lemma: चीर
POS: n
द्रुमचीरबन्धं
Lemma: बन्ध
POS: m
विचार्य
Lemma: विचारय्
POS: 10. Ā.
वीरः
Lemma: वीर
POS: m
कपिसत्तमं
Lemma: कपि
POS: m
कपिसत्तमं
Lemma: सत्तम
POS: adj
तम्
Lemma: तद्
POS: pron
विमुक्तम्
Lemma: विमुच्
POS: 6. Ā.
अस्त्रेण
Lemma: अस्त्र
POS: mn
जगाम
Lemma: गम्
POS: 6. Ā. • Verb: जगाम
चिन्ताम्
Lemma: चिन्ता
POS: f
अन्येन
Lemma: अन्य
POS: pron
बद्धो
Lemma: बन्ध्
POS: 4. P.
ह्यनुवर्तते
Lemma: हि
POS: ind
ह्यनुवर्तते
Lemma: अनुवृत्
POS: 1. Ā. • Verb: अनुवर्तते
ऽस्त्रम्
Lemma: अस्त्र
POS: mn
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 5.46.47. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.