Canonical Ref: VR 5.46.10
Metrical Form: उपेन्द्रवज्रा
Sanskrit (Devanāgarī)
बलावमर्दस्त्वयि संनिकृष्टे; यथा गते शाम्यति शान्तशत्रौ । तथा समीक्ष्यात्मबलं परं च; समारभस्वास्त्रविदां वरिष्ठ ॥
Roman Transliteration (IAST)
balāvamardastvayi saṃnikṛṣṭe; yathā gate śāmyati śāntaśatrau | tathā samīkṣyātmabalaṃ paraṃ ca; samārabhasvāstravidāṃ variṣṭha ||
English Scholarly Translation
On nearing the scene (of conflict), do you, O foremost of those bearing arms, seeing yours own strength and that of the foe, so exert yourself that the latter, (now) resting quietly in consequence of having created a carnage-(on the hostile hosts), may wax enfeebled. (Another meaning is: Looking on yourself, and (not on my forces), as constituting my main stay, put forth your prowess.)
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
बलावमर्दस्त्वयि
Lemma: बल
POS: mn
बलावमर्दस्त्वयि
Lemma: अवमर्द
POS: m
बलावमर्दस्त्वयि
Lemma: त्वद्
POS: pron
संनिकृष्टे
Lemma: संनिकृष्
POS: 1. P.
यथा
Lemma: यथा
POS: ind
गते
Lemma: गम्
POS: 6. Ā.
शाम्यति
Lemma: शम्
POS: 1. P.
शान्तशत्रौ
Lemma: शम्
POS: 1. P.
शान्तशत्रौ
Lemma: शत्रु
POS: m
तथा
Lemma: तथा
POS: ind
समीक्ष्यात्मबलं
Lemma: समीक्ष्
POS: 1. Ā.
समीक्ष्यात्मबलं
Lemma: आत्मन्
POS: m
समीक्ष्यात्मबलं
Lemma: बल
POS: mn
परं
Lemma: पर
POS: pron
च
Lemma: च
POS: ind
समारभस्वास्त्रविदां
Lemma: समारभ्
POS: 1. P. • Verb: समारभस्व
समारभस्वास्त्रविदां
Lemma: अस्त्र
POS: mn
समारभस्वास्त्रविदां
Lemma: विद्
POS: adj
वरिष्ठ
Lemma: वरिष्ठ
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 5.46.10. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.