Canonical Ref: VR 5.14.31
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
अस्या हि पुष्पावनताग्रशाखाः; शोकं दृढं वै जनयत्यशोकाः । हिमव्यपायेन च मन्दरश्मि;रभ्युत्थितो नैकसहस्ररश्मिः ॥
Roman Transliteration (IAST)
asyā hi puṣpāvanatāgraśākhāḥ; śokaṃ dṛḍhaṃ vai janayatyaśokāḥ | himavyapāyena ca mandaraśmi;rabhyutthito naikasahasraraśmiḥ ||
English Scholarly Translation
The branches of the Asoka trees, lowered down with flowers are as if enhancing her grief as also the Moon of many thousand rays, at the expire of the winter."
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अस्या
Lemma: इदम्
POS: pron
हि
Lemma: हि
POS: ind
पुष्पावनताग्रशाखाः
Lemma: पुष्प
POS: n
पुष्पावनताग्रशाखाः
Lemma: अवनम्
POS: 1. Ā.
पुष्पावनताग्रशाखाः
Lemma: अग्र
POS: n
पुष्पावनताग्रशाखाः
Lemma: शाखा
POS: f
शोकं
Lemma: शोक
POS: m
दृढं
Lemma: दृढ
POS: adj
वै
Lemma: वै
POS: ind
जनयन्त्यशोकाः
Lemma: जनय्
POS: 10. Ā. • Verb: जनयन्ति
जनयन्त्यशोकाः
Lemma: अशोक
POS: m
हिमव्यपायेन
Lemma: हिम
POS: n
हिमव्यपायेन
Lemma: व्यपाय
POS: m
च
Lemma: च
POS: ind
मन्दरश्मिर्
Lemma: मन्द
POS: adj
मन्दरश्मिर्
Lemma: रश्मि
POS: mf
अभ्युत्थितो
Lemma: अभ्युत्था
POS: 1. P.
नैकसहस्ररश्मिः
Lemma: न
POS: ind
नैकसहस्ररश्मिः
Lemma: एक
POS: pron
नैकसहस्ररश्मिः
Lemma: सहस्ररश्मि
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 5.14.31. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.