Canonical Ref: VR 3.49.17
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
परिश्रान्तं तु तं दृष्ट्वा जरया पक्षियूथपम् । उत्पपात पुनर्हृष्टो मैथिलीं गृह्य रावणः ॥
Roman Transliteration (IAST)
pariśrāntaṃ tu taṃ dṛṣṭvā jarayā pakṣiyūthapam | utpapāta punarhṛṣṭo maithilīṃ gṛhya rāvaṇaḥ ||
English Scholarly Translation
Thereupon, finding the lord of birds worn out on account of his old age, Ravana, highly encouraged, again rose high up in the welkin, taking Maithill with him.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
परिश्रान्तं
Lemma: परिश्रम्
POS: 4. P.
तु
Lemma: तु
POS: ind
तं
Lemma: तद्
POS: pron
दृष्ट्वा
Lemma: दृश्
POS: 6. P.
जरया
Lemma: जरा
POS: f
पक्षियूथपम्
Lemma: पक्षिन्
POS: m
पक्षियूथपम्
Lemma: यूथप
POS: m
उत्पपात
Lemma: उत्पत्
POS: 1. Ā. • Verb: उत्पपात
पुनर्
Lemma: पुनर्
POS: ind
हृष्टो
Lemma: हृष्
POS: 1. P.
मैथिलीं
Lemma: मैथिली
POS: f
गृह्य
Lemma: ग्रह्
POS: 6. Ā.
रावणः
Lemma: रावण
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 3.49.17. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.