Canonical Ref: VR 3.43.23
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
कथमिन्दीवरश्यामं रामं पद्मनिभेक्षणम् । उपसंश्रित्य भर्तारं कामयेयं पृथग्जनम् ॥
Roman Transliteration (IAST)
kathamindīvaraśyāmaṃ rāmaṃ padmanibhekṣaṇam | upasaṃśritya bhartāraṃ kāmayeyaṃ pṛthagjanam ||
English Scholarly Translation
But your or Bharata's intention shall not be satisfied, O Saumitre. How shall I desire another man after serving the lotus-eyed Rāma of dark blue hue as my husband?
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
कथम्
Lemma: कथम्
POS: ind
इन्दीवरश्यामं
Lemma: इन्दीवर
POS: mn
इन्दीवरश्यामं
Lemma: श्याम
POS: adj
रामं
Lemma: राम
POS: m
पद्मनिभेक्षणम्
Lemma: पद्म
POS: mn
पद्मनिभेक्षणम्
Lemma: निभ
POS: adj
पद्मनिभेक्षणम्
Lemma: ईक्षण
POS: n
उपसंश्रित्य
Lemma: उपसंश्रि
POS: 1. P.
भर्तारं
Lemma: भर्तृ
POS: m
कामयेयं
Lemma: कामय्
POS: 10. P. • Verb: कामयेयम्
पृथग्
Lemma: पृथक्
POS: ind
जनम्
Lemma: जन
POS: m
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 3.43.23. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.