Canonical Ref: VR 2.34.25
Metrical Form: अनुष्टुप्
Sanskrit (Devanāgarī)
नातन्त्री वाद्यते वीणा नाचक्रो वर्तते रथः । नापतिः सुखमेधते या स्यादपि शतात्मजा ॥
Roman Transliteration (IAST)
nātantrī vādyate vīṇā nācakro vartate rathaḥ | nāpatiḥ sukhamedhate yā syādapi śatātmajā ||
English Scholarly Translation
A veena (lute) sans strings cannot be played. A chariot without wheels cannot move. Similarly, a woman without her husband finds no happiness even though she has one hundred sons.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
नातन्त्री
Lemma: न
POS: ind
नातन्त्री
Lemma: अतन्त्र
POS: adj
वाद्यते
Lemma: वादय्
POS: 10. Ā. • Verb: वाद्यते
वीणा
Lemma: वीणा
POS: f
नाचक्रो
Lemma: न
POS: ind
नाचक्रो
Lemma: अचक्र
POS: adj
वर्तते
Lemma: वृत्
POS: 3. P. • Verb: वर्तते
रथः
Lemma: रथ
POS: m
नापतिः
Lemma: न
POS: ind
नापतिः
Lemma: अपति
POS: f
सुखम्
Lemma: सुख
POS: n
एधते
Lemma: एध्
POS: 1. P. • Verb: एधते
या
Lemma: यद्
POS: pron
स्याद्
Lemma: अस्
POS: 2. P. • Verb: स्यात्
अपि
Lemma: अपि
POS: ind
शतात्मजा
Lemma: शत
POS: mn
शतात्मजा
Lemma: आत्मन्
POS: m
शतात्मजा
Lemma: ज
POS: adj
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.34.25. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.