Canonical Ref: VR 2.30.24
Metrical Form: वंशस्थम्
Sanskrit (Devanāgarī)
पितुर्निदेशेन तु धर्मवत्सलो; वनप्रवेशे कृतबुद्धिनिश्चयः । स राघवः प्रेक्ष्य सुमन्त्रमब्रवी;न्निवेदयस्वागमनं नृपाय मे ॥
Roman Transliteration (IAST)
piturnideśena tu dharmavatsalo; vanapraveśe kṛtabuddhiniścayaḥ | sa rāghavaḥ prekṣya sumantramabravī;nnivedayasvāgamanaṃ nṛpāya me ||
English Scholarly Translation
Rama, lover of righteousness, determined to go to the forest in obedience to his father's command said to Sumantra, Inform the king of my arrival.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे त्रयस्त्रिंशस्सर्गः॥Thus ends the thirtythird sarga in Ayodhyakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
पितुर्
Lemma: पितृ
POS: m
निदेशेन
Lemma: निदेश
POS: m
तु
Lemma: तु
POS: ind
धर्मवत्सलो
Lemma: धर्म
POS: mn
धर्मवत्सलो
Lemma: वत्सल
POS: adj
वनप्रवेशे
Lemma: वन
POS: n
वनप्रवेशे
Lemma: प्रवेश
POS: m
कृतबुद्धिनिश्चयः
Lemma: कृ
POS: 2. Ā.
कृतबुद्धिनिश्चयः
Lemma: बुद्धि
POS: f
कृतबुद्धिनिश्चयः
Lemma: निश्चय
POS: m
स
Lemma: तद्
POS: pron
राघवः
Lemma: राघव
POS: m
प्रेक्ष्य
Lemma: प्रेक्ष्
POS: 1. P.
सुमन्त्रम्
Lemma: सुमन्त्र
POS: m
अब्रवीन्
Lemma: ब्रू
POS: 2. Ā. • Verb: अब्रवीत्
निवेदयस्वागमनं
Lemma: निवेदय्
POS: 10. Ā. • Verb: निवेदयस्व
निवेदयस्वागमनं
Lemma: आगमन
POS: n
नृपाय
Lemma: नृप
POS: m
मे
Lemma: मद्
POS: pron
Canonical CTS URN Reference
Vālmīki Rāmāyaṇam, VR 2.30.24. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.