मृज्यमानः सुहस्त्या समुद्रे वाचमिन्वसि । रयिं पिशङ्गं बहुलं पुरुस्पृहं पवमानाभ्यर्षसि ॥
mṛjyamānaḥ suhastyā samudre vācaminvasi । rayiṃ piśaṅgaṃ bahulaṃ puruspṛhaṃ pavamānābhyarṣasi ॥
अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् । समुद्रस्याधि विष्टपे मनीषिणो मत्सरासो मदच्युतः ॥
abhi somāsa āyavaḥ pavante madyaṃ madam । samudrasyādhi viṣṭape manīṣiṇo matsarāso madacyutaḥ ॥
पुनानः सोम जागृविरव्या वारैः परि प्रियः । त्वं विप्रो अभवोऽङ्गिरस्तम मध्वा यज्ञं मिमिक्ष णः ॥
punānaḥ soma jāgṛviravyā vāraiḥ pari priyaḥ । tvaṃ vipro abhavo'ṅgirastama madhvā yajñaṃ mimikṣa ṇaḥ ॥
इन्द्राय पवते मदः सोमो मरुत्वते सुतः । सहस्रधारो अत्यव्यमर्षति तमी मृजन्त्यायवः ॥
indrāya pavate madaḥ somo marutvate sutaḥ । sahasradhāro atyavyamarṣati tamī mṛjantyāyavaḥ ॥
पवस्व वाजसातमोऽभि विश्वानि वार्या । त्वँ समुद्रः प्रथमे विधर्मं देवेभ्यं सोम मत्सरः ॥
pavasva vājasātamo'bhi viśvāni vāryā । tvam̐ samudraḥ prathame vidharmaṃ devebhyaṃ soma matsaraḥ ॥
पवमाना असृक्षत पवित्रमति धारया । मरुत्वन्तो मत्सरा इन्द्रिया हया मेधामभि प्रयाँसि च ॥
pavamānā asṛkṣata pavitramati dhārayā । marutvanto matsarā indriyā hayā medhāmabhi prayām̐si ca ॥
प्र तु द्रव परि कोशं नि षीद नृभिः पुनानो अभि वाजमर्ष । अश्वं न त्वा वाजिनं मर्जयन्तोऽच्छा बर्ही रशनाभिर्नयन्ति ॥
pra tu drava pari kośaṃ ni ṣīda nṛbhiḥ punāno abhi vājamarṣa । aśvaṃ na tvā vājinaṃ marjayanto'cchā barhī raśanābhirnayanti ॥
प्र काव्यमुशनेव ब्रुवाणो देवो देवानां जनिमा विवक्ति । महिव्रतः शुचिबन्धुः पावकः पदा वराहो अभ्येति रेभन् ॥
pra kāvyamuśaneva bruvāṇo devo devānāṃ janimā vivakti । mahivrataḥ śucibandhuḥ pāvakaḥ padā varāho abhyeti rebhan ॥
तिस्रो वाच ईरयति प्र वह्निरृतस्य धीतिं ब्रह्मणो मनीषाम् । गावो यन्ति गोपतिं पृच्छमानाः सोमं यन्ति मतयो वावशानाः ॥
tisro vāca īrayati pra vahnirṛtasya dhītiṃ brahmaṇo manīṣām । gāvo yanti gopatiṃ pṛcchamānāḥ somaṃ yanti matayo vāvaśānāḥ ॥
अस्य प्रेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समपृक्त रसम् । सुतः पवित्रं पर्येति रेभन्मितेव सद्म पशुमन्ति होता ॥
asya preṣā hemanā pūyamāno devo devebhiḥ samapṛkta rasam । sutaḥ pavitraṃ paryeti rebhanmiteva sadma paśumanti hotā ॥
सोमः पवते जनिता मतीनां जनिता दिवो जनिता पृथिव्याः । जनिताग्नेर्जनिता सूर्यस्य जनितेन्द्रस्य जनितोत विष्णोः ॥
somaḥ pavate janitā matīnāṃ janitā divo janitā pṛthivyāḥ । janitāgnerjanitā sūryasya janitendrasya janitota viṣṇoḥ ॥
अभि त्रिपृष्ठं वृषणं वयोधामाङ्गोषिणमवावशन्त वाणीः । वना वसानो वरुणो न सिन्धूर्वि रत्नधा दयते वार्याणि ॥
abhi tripṛṣṭhaṃ vṛṣaṇaṃ vayodhāmāṅgoṣiṇamavāvaśanta vāṇīḥ । vanā vasāno varuṇo na sindhūrvi ratnadhā dayate vāryāṇi ॥
अक्रान्त्समुद्रः प्रथमे विधर्मं जनयन्प्रजा भुवनस्य गोपाः । वृषा पवित्रे अधि सानो अव्ये बृहत्सोमो वावृधे स्वानो अद्रिः ॥
akrāntsamudraḥ prathame vidharmaṃ janayanprajā bhuvanasya gopāḥ । vṛṣā pavitre adhi sāno avye bṛhatsomo vāvṛdhe svāno adriḥ ॥
कनिक्रन्ति हरिरा सृज्यमानः सीदन्वनस्य जठरे पुनानः । नृभिर्यतः कृणुते निर्णिजं गामतो मतिं जनयत स्वधाभिः ॥
kanikranti harirā sṛjyamānaḥ sīdanvanasya jaṭhare punānaḥ । nṛbhiryataḥ kṛṇute nirṇijaṃ gāmato matiṃ janayata svadhābhiḥ ॥
एष स्य ते मधुमाँ इन्द्र सोमो वृषा वृष्णः परि पवित्रे अक्षाः । सहस्रदाः शतदा भूरिदावा शश्वत्तमं बर्हिरा वाज्यस्थात् ॥
eṣa sya te madhumām̐ indra somo vṛṣā vṛṣṇaḥ pari pavitre akṣāḥ । sahasradāḥ śatadā bhūridāvā śaśvattamaṃ barhirā vājyasthāt ॥
पवस्व सोम मधुमाँ ऋतावापो वसानो अधि सानो अव्ये । अव द्रोणानि घृतवन्ति रोह मदिन्तमो मत्सर इन्द्रपानः ॥
pavasva soma madhumām̐ ṛtāvāpo vasāno adhi sāno avye । ava droṇāni ghṛtavanti roha madintamo matsara indrapānaḥ ॥
प्र सेनानीः शूरो अग्रे रथानां गव्यन्नेति हर्षते अस्य सेना । भद्रान्कृण्वन्निन्द्रहवान्त्सखिभ्य आ सोमो वस्त्रा रभसानि दत्ते ॥
pra senānīḥ śūro agre rathānāṃ gavyanneti harṣate asya senā । bhadrānkṛṇvannindrahavāntsakhibhya ā somo vastrā rabhasāni datte ॥
प्र ते धारा मधुमतीरसृग्रन्वारं यत्पूतो अत्येष्यव्यम् । पवमान पवसे धाम गोनां जनयन्त्सूर्यमपिन्वो अर्कैः ॥
pra te dhārā madhumatīrasṛgranvāraṃ yatpūto atyeṣyavyam । pavamāna pavase dhāma gonāṃ janayantsūryamapinvo arkaiḥ ॥
प्र गायताभ्यर्चाम देवान्त्सोमँ हिनोत महते धनाय । स्वादुः पवतामति वारमव्यमा सीदतु कलशं देव इन्दुः ॥
pra gāyatābhyarcāma devāntsomam̐ hinota mahate dhanāya । svāduḥ pavatāmati vāramavyamā sīdatu kalaśaṃ deva induḥ ॥
प्र हिन्वानो जनिता रोदस्यो रथो न वाजँ सनिषन्नयासीत् । इन्द्रं गच्छन्नायुधा सँशिशानो विश्वा वसु हस्तयोरादधानः ॥
pra hinvāno janitā rodasyo ratho na vājam̐ saniṣannayāsīt । indraṃ gacchannāyudhā sam̐śiśāno viśvā vasu hastayorādadhānaḥ ॥
तक्षद्यदी मनसो वेनतो वाग्ज्येष्ठस्य धर्मं द्युक्षोरनीके । आदीमायन्वरमा वावशाना जुष्टं पतिं कलशे गाव इन्दुम् ॥
takṣadyadī manaso venato vāgjyeṣṭhasya dharmaṃ dyukṣoranīke । ādīmāyanvaramā vāvaśānā juṣṭaṃ patiṃ kalaśe gāva indum ॥
साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः । हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी ॥
sākamukṣo marjayanta svasāro daśa dhīrasya dhītayo dhanutrīḥ । hariḥ paryadravajjāḥ sūryasya droṇaṃ nanakṣe atyo na vājī ॥
अधि यदस्मिन्वाजिनीव शुभः स्पर्धन्ते धियः सूरे न विशः । अपो वृणानः पवते कवीयन्व्रजं न पशुवर्धनाय मन्म ॥
adhi yadasminvājinīva śubhaḥ spardhante dhiyaḥ sūre na viśaḥ । apo vṛṇānaḥ pavate kavīyanvrajaṃ na paśuvardhanāya manma ॥
इन्दुर्वाजी पवते गोन्योघा इन्द्रे सोमः सह इन्वन्मदाय । हन्ति रक्षो बाधते पर्यरातिं वरिवस्कृण्वन्वृजनस्य राजा ॥
indurvājī pavate gonyoghā indre somaḥ saha invanmadāya । hanti rakṣo bādhate paryarātiṃ varivaskṛṇvanvṛjanasya rājā ॥
अया पवा पवस्वैना वसूनि माँश्चत्व इन्द्रो सरसि प्र धन्व । ब्रघ्नश्चिद्यस्य वातो न जूतिं पुरुमेधाश्चित्तकवे नरं धात् ॥
ayā pavā pavasvainā vasūni mām̐ścatva indro sarasi pra dhanva । braghnaścidyasya vāto na jūtiṃ purumedhāścittakave naraṃ dhāt ॥
महत्तत्सोमो महिषश्चकारापां यद्गर्भोऽवृणीत देवान् । अदधादिन्द्रे पवमान ओजोऽजनयत्सूर्ये ज्योतिरिन्दुः ॥
mahattatsomo mahiṣaścakārāpāṃ yadgarbho'vṛṇīta devān । adadhādindre pavamāna ojo'janayatsūrye jyotirinduḥ ॥
असर्जि वक्वा रथ्ये यथाजौ धिया मनोता प्रथमा मनीष । दश स्वसारो अधि सानो अव्ये मृजन्ति वह्निँ सदनेष्वच्छ ॥
asarji vakvā rathye yathājau dhiyā manotā prathamā manīṣa । daśa svasāro adhi sāno avye mṛjanti vahnim̐ sadaneṣvaccha ॥
अपामिवेदूर्मयस्तर्त्तुराणाः प्र मनीषा ईरते सोममच्छ । नमस्यन्तीरुप च यन्ति सं चाच विशन्त्युशतीरुशन्तम् ॥
apāmivedūrmayastartturāṇāḥ pra manīṣā īrate somamaccha । namasyantīrupa ca yanti saṃ cāca viśantyuśatīruśantam ॥
पुरोजिती वो अन्धसः सुताय मादयित्नवे । अप श्वानँ श्नथिष्टन सखायो दीर्घजिह्व्यम् ॥
purojitī vo andhasaḥ sutāya mādayitnave । apa śvānam̐ śnathiṣṭana sakhāyo dīrghajihvyam ॥
अयं पूषा रयिर्भगः सोमः पुनानो अर्षति । पतिर्विश्वस्य भूमनो व्यख्यद्रोदसी उभे ॥
ayaṃ pūṣā rayirbhagaḥ somaḥ punāno arṣati । patirviśvasya bhūmano vyakhyadrodasī ubhe ॥
