Canonical Ref: KS 7.39
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
तासां च पश्चात्कनकप्रभाणां काली कपालाभरणा चकासे । बलाकिनी नीलपयोदराजी दूरं पुरःक्षिप्तशतह्रदेव ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
तासामिति । कनकप्रभाणां सुवर्णवर्णानां तासां मातॄणां पश्चात्कपालाभरणा । सितकपालालंकारेत्यर्थः । काली महाकाली देवी च । कृष्णवर्णत्वसूचनाय कालीसंज्ञयाभिधानम् । बलाकिनी बलाकावती । व्रीह्यादित्वादिनिः । दूरं यथा तथा पुरोऽग्रे क्षिप्ताः प्रसारिताः शतह्रदा विद्युतो यस्याः सा तथोक्ता नीलपयोदराजी कालमेघपङ्क्तिरिव चकासे
अन्वयः:
कनकप्रमाणां तासां पश्चात् कपालाभरणा काली बलाकिनी दूरं पुरः क्षिप्तशतह्रदा नीलपयोदराजी इव चकासे ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
तासां
Lemma: तद्
POS: pron
च
Lemma: च
POS: ind
पश्चात्
Lemma: पश्चात्
POS: ind
कनकप्रभाणां
Lemma: कनक
POS: n
कनकप्रभाणां
Lemma: प्रभा
POS: f
काली
Lemma: काली
POS: f
कपालाभरणा
Lemma: कपाल
POS: mn
कपालाभरणा
Lemma: आभरण
POS: n
चकाशे
Lemma: काश्
POS: 1. P. • Verb: चकाशे
बलाकिनी
Lemma: बलाकिन्
POS: adj
नीलपयोदराजी
Lemma: नील
POS: adj
नीलपयोदराजी
Lemma: पयोद
POS: m
नीलपयोदराजी
Lemma: राजी
POS: f
दूरं
Lemma: दूरम्
POS: ind
पुरःक्षिप्तशतह्रदेव
Lemma: पुरस्
POS: ind
पुरःक्षिप्तशतह्रदेव
Lemma: क्षिप्
POS: 6. Ā.
पुरःक्षिप्तशतह्रदेव
Lemma: शतह्रदा
POS: f
पुरःक्षिप्तशतह्रदेव
Lemma: इव
POS: ind
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 7.39. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.