Canonical Ref: KS 3.11
Metrical Form: उपजातिः
Sanskrit (Devanāgarī)
अथोरुदेशादवतार्य पादमाक्रान्तिसंभावितपादपीठम् । संकल्पिथार्थे विवृतात्मशक्तिमाखण्डलः काममिदं बभाषे ॥
व्याख्या / Traditional Commentary & Notes
Classical Exegesis
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः):
अथेति ॥ अथ स्मरवाक्यश्रवणानन्तरमाखण्डलः सहस्त्राक्ष ऊरुदेशात्पादमाक्रमणेन संभावितं पादपीठं यस्मिंस्तद्यथा तथावतार्थं संकल्पितार्थे हरचित्ताकर्षणरूपे विषये विवृतात्मशक्तिम् । `कुर्यां हरस्यापि-` (३/१०) इत्यादिना प्रकटीकृतस्वसामर्थ्यं कामं स्मरमिदं वक्ष्यमाणं बभाषे
अन्वयः:
अथ आखण्डलः ऊरुदेशात् पादम् आक्रान्तिसंभावितपादपीठम् अवतार्य सङ्कल्पिताऽर्थे विवृतात्मशक्तिं कामम् इदं बभाषे ।
Linguistic & Morphemic Analysis (Padaccheda)
Grammatical Parsing
अथोरुदेशाद्
Lemma: अथ
POS: ind
अथोरुदेशाद्
Lemma: ऊरु
POS: mf
अथोरुदेशाद्
Lemma: देश
POS: m
अवतार्य
Lemma: अवतारय्
POS: 10. P.
पादम्
Lemma: पाद
POS: m
आक्रान्तिसंभावितपादपीठम्
Lemma: आक्रान्ति
POS: f
आक्रान्तिसंभावितपादपीठम्
Lemma: सम्भावय्
POS: 10. Ā.
आक्रान्तिसंभावितपादपीठम्
Lemma: पाद
POS: m
आक्रान्तिसंभावितपादपीठम्
Lemma: पीठ
POS: n
संकल्पितार्थे
Lemma: संकल्पय्
POS: 10. Ā.
संकल्पितार्थे
Lemma: अर्थ
POS: mn
विवृतात्मशक्तिम्
Lemma: विवृ
POS: 9. P.
विवृतात्मशक्तिम्
Lemma: आत्मन्
POS: m
विवृतात्मशक्तिम्
Lemma: शक्ति
POS: f
आखण्डलः
Lemma: आखण्डल
POS: m
कामम्
Lemma: काम
POS: m
इदं
Lemma: इदम्
POS: pron
बभाषे
Lemma: भाष्
POS: 1. P. • Verb: बभाषे
Canonical CTS URN Reference
Kumārasambhavam, KS 3.11. Poorvam Open Research Engine (PORE) Corpus.