Abstract
<jats:p>Dijital dönüşümün ve VUCA (değişkenlik, belirsizlik, karmaşıklık, muğlaklık) ikliminin yarattığı eşi görülmemiş dinamizm, katı hiyerarşiye dayalı geleneksel yönetim modellerini günümüzde işlevsiz kılmaktadır. Mevcut çalışma, teknolojik dayatmaların ve çevresel belirsizliklerin organizasyonlar üzerinde yarattığı baskıya karşı stratejik bir hayatta kalma mekanizması olarak öne çıkan çevik liderlik paradigmasını kapsamlı bir kuramsal çerçevede incelemektedir. Araştırmada, çevik liderliğin salt esnek karar alabilme yetisi olmadığı; aksine çalışanları yetkilendiren, sürekli örgütsel öğrenmeyi destekleyen ve çevresel tehditleri yenilikçi fırsatlara dönüştüren postmodern bir yönetim felsefesi olduğu vurgulanmaktadır. Klasik “emir-komuta” yaklaşımının yerini, engelleri kaldıran, takımın otonomisini destekleyen ve güven inşa eden “kolaylaştırıcı” bir liderlik profiline bıraktığı bu yeni düzende; liderliğin sonuç odaklılık, takım odaklılık, yetkinlik, esneklik, hız ve değişime odaklılık gibi temel karakteristik boyutları derinlemesine analiz edilmiştir. Kavramsal incelemeler doğrultusunda çevik liderliğin; dönüşümcü, durumsal ve hizmetkâr liderlik gibi diğer modern yaklaşımlardan ayrılan yapısal sınırları net bir şekilde çizilmiş; özellikle yetki devri ve etkileşimli iletişim ağlarının önemi tartışılmıştır. Ayrıca, yoğun teknolojik adaptasyonun çalışanlar üzerinde yarattığı teknostres ve sosyal izolasyon gibi psikolojik risklere karşı, çevik liderlerin duygusal zeka ve insan merkezlilik ekseninde inşa ettiği “psikolojik güvenlik” ikliminin kurumsal aidiyeti nasıl artırdığı ortaya konulmuştur. Tüm bu kuramsal değerlendirmelerin ışığında bu araştırma, mevcut akademik literatüre teorik bir derinlik kazandırmanın ötesinde, dijital çağın karmaşık sorunlarıyla yüzleşen çağdaş organizasyonlar ve eğitim kurumları için uygulanabilir, insan odaklı ve proaktif bir stratejik yönetim rotası sunarak alana özgün bir bilimsel katkı sağlamaktadır.</jats:p>