Abstract
<jats:p>Gıda bağımlılığı, beyin ödül sistemini aktive eden lezzetli yiyeceklerin tüketimiyle ilişkili davranışsal bir bozukluk olarak tanımlanmaktadır. Gıda bağımlılığı ile madde bağımlılıkları arasında nörobiyolojik ve davranışsal düzeyde önemli benzerlikler olduğu ifade edilmektedir. Gıda bileşimindeki maddeler ve gıda katkı maddeleri (lezzet artırıcılar, şekerler, kafein vb.), gıdanın duyusal algısını etkileyerek tüketim davranışını şekillendiren başlıca faktörler arasında yer almaktadır. Özellikle yüksek yağ, şeker ve tuz içeriğine sahip, ileri düzeyde işlenmiş gıdaların iyileştirilmiş/geliştirilmiş duyusal özellikleri ile birlikte bağımlılık benzeri etkiler oluşturabileceği düşünülmektedir. Bununla birlikte, kafein dışında herhangi bir gıda bileşeni veya katkı maddesinin bağımlılık yapıcı etkisini kesin olarak ortaya koyan güçlü kanıtlar sınırlıdır. Bu tür gıdaların aşırı tüketimi tip 2 diyabet ve hipertansiyon gibi kronik hastalıklarla ilişkilendirilmekte olup, dopamin aracılı ödül sistemi üzerinden bağımlılık benzeri nörobiyolojik yanıtlar oluşturabileceği ileri sürülmektedir. Bu çalışmada, gıda bileşenleri ve katkı maddelerinin olası bağımlılık yapma potansiyelleri değerlendirilmiştir.</jats:p>