Abstract
<jats:p>Кластерлеу-жеткізу нүктелерін олардың сипаттамаларына негізделген белгілі бір белгілер бойынша топтастыру арқылы жеткізу нүктелерін топтарға (кластерлерге) алдын ала біріктіру процесі. Нәтижесінде маршрут нүктелердің барлық жиынтығы бойынша емес, әр кластердің ішінде бөлек жоспарланады, бұл тапсырманың күрделілігін айтарлықтай төмендетеді. Зерттеудің мақсаты жеткізу объектілерін кластерлеудің оңтайлы әдісін анықтау және оның көмегімен қаланың сауда желісіне қызмет көрсету кезінде тасымалдау маршруттарын әзірлеу болып табылады.Бұл мақалада DBSCAN және k-means алгоритмдерінің жұмысы қарастырылады. Салыстырмалы талдау DBSCAN жоғары нүктелік тығыздықта тұрақты нәтиже бермейтінін көрсетті, ал k-means әдісі айқын кластерлерді көрсетеді. Кластерлердің оңтайлы саны «шын-тақ» және «силуэт» әдістерімен анықталады. Python бағдарламалау тілінде алгоритмдерді енгізу және кейіннен«тармақтар меншекаралар әдісі» қолдану автомобильдердің маршруттардағы жүгірісін қысқартуға және дайын өнімді жеткізуге көлік шығындарын азайтуға мүмкіндік береді.</jats:p>