Abstract
<jats:p>The article evaluates the impact of mining activities on the state of the soil cover. An increase in the pollution coeffi cients of Pb to 1.55 and Cd to 1.40 was found, as well as an increase in the integral pollution index Zc to 5.05, which indicates the cumulative nature of the anthropogenic load. The excess of the background values for Cr up to 120 mg/kg and Ni up to 50 mg/kg was revealed, which indicates a long-term accumulation of pollutants. Spatial analysis showed maximum pollution levels near mining sources. The ESG analysis showed an increase in environmental risk to 0.78 with a low level of the management component (0.45). The results obtained confi rm the signifi cant impact of the mining industry on the soil component of the environment</jats:p> <jats:p>Мақалада тау-кен жұмыстарының жер жамылғысының жағдайына әсері бағаланды. Pb бойынша ластану коэффициенттерінің 1.55 және Cd бойынша 1.40-қа дейін ұлғаюы, сондай-ақ Zc ластануының интегралдық көрсеткішінің 5.05-ке дейін өсуі белгіленді, бұл техногендік жүктеменің жинақтаушы сипатын көрсетеді. Cr бойынша фондық мәндердің 120 мг/кг-ға дейін және Ni бойынша 50 мг/кг-ға дейін артуы анықталды, бұл ластаушы заттардың ұзақ уақыт жиналуын көрсетеді. Кеңістіктік талдау тау-кен көздеріне жақын ластанудың максималды деңгейін көрсетті. ESG талдауы басқару компонентінің төмен деңгейінде (0.45) 0.78-ге дейін экологиялық тәуекелдің өсуін көрсетті. Нәтижелер тау-кен өнеркәсібінің қоршаған ортаның топырақ компонентіне айтарлықтай әсерін растайды</jats:p> <jats:p>В статье проведена оценка влияния горнодобывающей деятельности на состояние почвенного покрова. Установлено увеличение коэффициентов загрязнения по Pb до 1.55 и Cd до 1.40, а также рост интегрального показателя загрязнения Zc до 5.05, что свидетельствует о накопительном характере техногенной нагрузки. Выявлено превышение фоновых значений по Cr до 120 мг/кг и Ni до 50 мг/кг, что указывает на длительное накопление загрязняющих веществ. Пространственный анализ показал максимальные уровни загрязнения вблизи источников добычи. ESG-анализ продемонстрировал рост экологического риска до 0.78 при низком уровне управленческого компонента (0.45). Полученные результаты подтверждают значительное воздействие горнодобывающей отрасли на почвенный компонент окружающей среды</jats:p>