Abstract
<jats:p>Целью данной статьи является разработка и научное обоснование эффективной технологии крепления горных выработок, функционирующих в условиях сложных геомеханических и гидрогеологических факторов. В работе проведен анализ деформационного состояния приконтурного массива горных пород, а также выполнена оценка эффективности существующих типов крепления, применяемых в подземных выработках. Особое внимание уделено исследованию поведения материалов и конструкций крепи в процессе длительной эксплуатации под воздействием горного давления и внешних факторов. На основе полученных результатов предложены технические решения и рекомендации, направленные на повышение устойчивости горных выработок, снижение риска деформаций и аварийных ситуаций, а также на обеспечение безопасного и эффективного ведения горных работ</jats:p> <jats:p>Мақаланың мақсаты – күрделі геомеханикалық және гидрогеологиялық жағдайларда жұмыс істейтін тау-кен қазбаларын бекітудің тиімді технологиясын әзірлеу және ғылыми тұрғыдан негіздеу. Жұмыста қазба контуры маңындағы тау жыныстары массивінің деформациялық күйіне талдау жүргізіліп, жер асты қазбаларында қолданылатын қолданыстағы бекіту түрлерінің тиімділігі бағаланды. Сондай-ақ тау қысымы мен сыртқы факторлардың әсерінен бекіту материалдары мен конструкцияларының ұзақ мерзімді пайдалану кезіндегі мінез-құлқы зерттелді. Алынған нәтижелер негізінде тау-кен қазбаларының тұрақтылығын арттыруға, деформациялар мен апаттық жағдайлардың қаупін төмендетуге, сондай-ақ тау-кен жұмыстарын қауіпсіз әрі тиімді жүргізуді қамтамасыз етуге бағытталған техникалық шешімдер мен ұсынымдар ұсынылды</jats:p> <jats:p>The purpose of this article is to develop and scientifically substantiate an effective technology for supporting mine workings operating under complex geomechanical and hydrogeological conditions. The study analyzes the deformation state of the rock mass surrounding the excavation contour and evaluates the efficiency of existing types of support used in underground workings. Particular attention is given to the behavior of support materials and structural elements during long-term operation under the influence of rock pressure and external factors. Based on the obtained results, technical solutions and recommendations are proposed aimed at improving the stability of mine workings, reducing the risk of deformations and accidents, and ensuring safe and efficient mining operations.</jats:p>